АКТУАЛЬНЫЕ ТЕМЫ: Протесты Конституционная реформа Павел Шеремет Эпидемия Белгазпромбанк Беларусь-Россия

КАК ОКАЗАЛОСЬ 23.09.2020

Вот что ко всему оказалось. Оказалось, что никто из семисот (кроме приближенных к телу, с которыми готовился фарс “инаугурации”) депутатов, министров и их замов, мэров, генералов и т.п. вроде бы не знали, для чего им велено было прибыть утром 23 сентября в резиденцию Лукашенко.
Значит, он и им не доверяет. Как всякий, у кого больная психика, не доверяет никому.
Им сказали, что приглашают их как особо важных лиц на закрытое совещание. На особо важное. И, как особо важных, использовали...
Вы – из мидов, из омонов,
Из домов среди газонов,
Из Дроздов и возле них,
Вы теперь семьсот гондонов –
Все использованные!

Саюз імператараў? 04.09.2020

Расійскае ТАСС падае інфармацыю з нямецкай газеты «Die Welt»: Аляксандр Лукашэнка (забойца! садыст! дзяржаўны злачынца, які сілай узурпіраваў уладу!) НЕ ЎКЛЮЧАНЫ ў санкцыйны спіс Еўразвязу з-за пазіцыі Нямеччыны, якая лічыць, што трэба, каб «каналы сувязі з Лукашэнкам былі адкрытымі».
Колькі разоў мы такое чулі!
Гэта не падтрымка Лукашэнкі. І не чарговая "перамога" дыпламатыі Макея. Фактычна гэта падтрымка гульні Пуціна, ягонай палітыкі ў адносінах да Беларусі. Пуцін прызнаў Лукашэнку пераможцам на прэзідэнцкіх выбарах, бо яму трэба, каб пры падпісанні дакументаў «паглыбленай інтэграцыі» (паглынання Беларусі Расіяй) здраднік Лукашэнка лічыўся прэзідэнтам. А такім ён можа лічыцца якраз у тым выпадку, калі «каналы сувязі з ім будуць адкрытымі», калі справу з ім будзе мець яшчэ нехта, апроч Пуціна.
Некалі немка, якая стала расійскай імператрыцай, напісала нямецкаму імператару, што з яе гледзішча Еўропа тады прыйдзе да міру і спакою, калі паміж Масквой і Берлінам не застанецца ніводнай іншай сталіцы. Нямецкі імператар з расійскай імператрыцай згадзіўся. Дык што: згода ў гэтым пытанні паміж Масквой і Берлінам існуе дасюль?

Што трэба рабіць сёння? 12.08.2020

Што трэба рабіць сёння?

Адмовіцца ад усіх канспіралагічных версій адносна аб’яднанага штаба, садзейнічаць яму ў працы.

Пашыраць валанцёпскі рух у дапамогу пацярпелым ад зверстваў рэжыму.

Ні ў якім разе не кідаць камяні ўслед Святлане Ціханоўскай (“Збегла! Прадала!”), дапамагчы ёй, усяляк яе падтрымліваючы, выйсці з псіхалагічнага крызісу.

Сканцэнтраваццам на тым, каб пераканаць Еўразвяз і ЗША прызнаць Святлану Ціханоўскую новаабраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь.

"Выбары" і ВЫБАР 09.08.2020

Пакуль перапалоханая лукашысцкая хунта не адключыла ўсе сродкі сувязі, трэба сказаць вось што.
Лічыў і лічу, што самым бяспечным і адначасова самым эфектыўным крокам у стратэгіі сёлетняй выбарчай кампаніі было б зняццё альтэрнатыўных кандыдытаў у прэзідэнты. Але калі ўжо не зняццё, а ўдзел, дык рашэнне, прынятае аб’яднаным штабам: усім прыйсці а 20-й вечара на выбарчыя ўчасткі, каб дазнацца пра вынікі галасавання, пра тое, ці не скрадзеныя нашы галасы, найбольш адэкватны адказ рэжыму на ягоныя прыгатаванні вайны з народам.
Якім бы ні было далейшае развіццё падзей, зварот з такім заклікам, агучаны Святланай Ціханоўскай, – гераічны ўчынак. Яе грамадзянскі подзвіг! У сітуацыі, калі ў турме муж, калі “крок улева, крок управа – расстрэл!”, на ёй, закладніцы рэжыму, не было б ніякай віны, калі б нават яна такога звароту не зрабіла. Але яна, зусім не гераічнага выгляду маладая жанчына, маці дваіх дзяцей, зрабіла гэта! Пераступіла цераз усё сваё дзеля нас усіх. Дзеля Беларусі.
Здымаю капялюш.

Што рабіць – і хто будзе вінаваты? 07.08.2020

Пасланне Лукашэнкі парламенту і народу – гэта выступ не кіраўніка краіны, а спсіхаванага са страху дыктатара. Нездарма апошнімі днямі ён забінтаваны катэтар на руцэ насіў. На кропельніцах жыве.

Каб нармальна жыць, яму трэба супакоіцца. А каб супакоіцца, трэба сыйсці з працы. Яна вельмі нервовая, яму ўжо не па здароўі.

Зрэшты, не ён адзін хворы. Калі ён у каторы раз заявіў: “Страну (што значыць уладу) я вам не отдам, патаму что любимых не отдают”, – і рэзка сышоў са сцэны, а дзве з паловай тысячы чалавек дзве з паловай хвіліны пляскалі пустой трыбуне, я падумаў, што ўзровень нашай псіхіятрычнай медыцыны не на належным узроўні. І што трэба пашыраць стацыянарную базу. Ва ўсякім разе ў сталіцы, у Мінску аднаго псіхіятрычнага дыспансера не дастаткова.

Калі ж больш сур’ёзна (што і трэба зрабіць) аднесціся да гэтага выступу, дык самы эмацыйны і самы агрэсіўны ва ўсім ім пасыл: “Не путайтесь под ногамі, дайте спасти страну!” – азначае, што з гэтым чалавекам мы маем праблему значна большую за ягоны страх: ён усур’ёз падсеў на сваё месіянства. На ролю выратавальніка краіны. Гэткія “месіянеры” вельмі небяспечныя, таму трэба думаць, як ад яго ратавацца.

Відавочна, што ён саманакручаны, і гатовы на ўсё. Нават на кроў, якой яму, каб адчуць сябе сапраўдным “месіянерам” кшталту гітлера-сталіна, якраз, можа быць, і не хапае. Гэта ўжо не Лукашэнка часоў, калі стралялі па машыне Віктара Ганчара, і ён тэлефанаваў ягонай жонцы: “Зіна, гэта не я”. Цяпер ён нікому не патэлефануе, нікога не пашкадуе, нікому не даруе. Ні жанчынам, якія ўзнялі ў краіне пратэстную хвалю, ні тым, хто прыходзіў на мітынгі, ні тым, хто на іх выступаў, граў і спяваў, хто пра іх пісаў, хто заклікаў правесці сумленныя выбары, – не даруе нікому. Бо змагаецца не проста за ўладу – за жыццё. Таму любога і кожнага “закатает под асфальт”, як сказала адна з “трох грацый”, па-мойму, Марыя Калеснікава, даволі дакладна вызначыўшы магчымы фінал сёлетняй выбарчай кампаніі.

Пасля правалу выбараў адзінага кандыдата ў прэзідэнты ад дэмакратычных сіл усё гэта не цяжка было прадбачыць. Таму я і заклікаў кандыдатаў у прэзідэнты зняцца, пакінуць дыктатара на ягоных “выбарах” аднаго. Ізаляваць яго, як каранавіруснага, небяспечнага для 9 з паловай мільёнаў беларусаў. Гэта мог быць моцны крок, такіх удараў, як сведчыць сусветны досвед, персанілізаваныя аўтарытарныя рэжымы ці адразу не вытрымліваюць, ці трымаюцца пасля іх нядоўга. Перагаварыў пра гэта з Дзмітрыевым (з якім не размаўляў з 2015 года, але тут настолькі важная рэч, што нельга было не паспрабаваць), з прадстаўніком штаба Чэрачня, яшчэ з некім… І з усімі без толку, бо ў кожнага свой інтарэс.

Нічога не даў і публічны зварот. Дык што цяпер рабіць?

Вызваліцца ад рэжыму, супрацьстаяць гвалту, які можа ўчыніць ён у дзень галасавання і пасля яго, што прывядзе да найцяжкіх наступстваў, да трагедыі Беларусі, можна толькі ў адзін спосаб: выйсці на мірны пратэст усім, колькі нас ёсць. І калі нас будзе мора – ні АМАП, ні спецназ блізка не падыйдуць, каб іх не змыла хваляй. 200-300 тысяч народу, не кажучы ўжо пра мільён, ніхто не асмеліцца нават пальцам крануць. І рэжым скончыцца.

Але гэты пратэстны мільён трэба арганізаваць. Рэжым дэманстратыўна рыхтуецца да сілавога падаўлення пратэсту, і ў такой сітуацыі нельга спадявацца на самарганізацыю народа – неабходны заклік ад тых, каго народ падтрымлівае. А як я магу, ці нехта яшчэ можа патрабаваць такога закліку ад жанчыны, у якой закладнікам не толькі муж у турме, але і сама яна праз тое закладніца?

Ніяк.

Тупік. Зайсці зайшлі, а выхад, падумалі, як-небудзь сам знойдзецца.

У лабірынтных варунках выхад не знаходзіцца сам.

Гэта не азначае, што выхаду няма. Часу ў абрэз, але яшчэ яго дастаткова, каб сёння-заўтра дамовіцца і, растлумачыўшы народу ўсё, як ёсць, што “выбары” ператварыліся ў спецаперацыю па ліквідацыі беларускага дэмакратычнага руху, зняцца. Інакш …

Інакш, як даўным-даўно папярэджваў Фрацішак Багушэвіч, кепска можа быць.

Гэта да таго, што рабіць? А што да таго, хто будзе вінаваты, дык для мяне – не “тры грацыі”. Найперш не Ціханоўская, якая прыняла рашэнне стаць на месца мужа, а рэжым, які яе мужа кінуў у турму. І яшчэ тыя здраднікі і сексоты з тытульнай апазіцыі, якія на выбарах адзінага кандыдата ад дэмакратычных сіл завалілі і Паўла Севярынца, і самі выбары. А пасля закруціліся вакол аб’яднанага штаба Ціханоўскай, Бабарыкі і Цапкалы, каб ператварыць выбарчую кампанію проста ў шоў, у падтанцоўку дыктатуры.

І яшчэ… Нехта ўпарта будзе даводзіць, што дыктатуру можна перамагчы на “выбарах”, скарыстаўшыся найноўшымі айцішнымі тэхналогіямі. Вы што ж, мяркуеце, у рэжыма няма ІТ-тэхнолагаў? Ды Лукашэнкі імі ўвесь час пахваляецца, але рыхтуе ён сілу. А супраць сілы можа паўстаць і выстаяць толькі сіла. І няма сілы большай за народную.

Сюжэт гэтых выбараў – для бестсэлера. І я ўжо пачаў паціху гэты сюжэт пісаць. Але літарутура – адно, жыццё – іншае. І калі тое, куды павярнуць сюжэт, я ведаю, дык тое, куды паверне жыццё, не. Відавочна хіба адно: фінал выбараў 2015 года фіналам выбараў года 2020-га не стане. Надта перагрэўся рэжым, перагрэлася грамадства, каб самім па сабе астыць.

Усё будзе, як будзе. Але ў любым выпадку я непарушна веру ў тое, што будзе жыць Беларусь. Калі мы будзем жыць не толькі дзеля сябе, але і дзеля яе.

Прапанова БНК 23.07.2020

У «новым» дэмакратычным руху пачынаецца стварэнне структур, якія па сваіх мэтах і задачах цалкам супадаюць з тымі, што ўжо даўно створаныя ў руху «старым».
Валер Цапкала абвясціў аб стварэнні «Камітэта народнага адзінства, каб вырашыць адну задачу — ЗМЕНУ ЎЛАДЫ». https://www.svaboda.org/a/30741295.html
Беларускі нацыянальны кангрэс (БНК) з’яўляецца кааліцыяй беларускіх дэмакратычных рухаў, партый, арганізацый, створанай на Ўстаноўчым сходзе БНК 15 траўня 2016 з мэтай “кансалідацыі дэмакратычных сіл дзеля ЗМЕНЫ ЎЛАДЫ”. З улікам поўнага супадзення мэтаў і задач, Рада БНК запрашае Камітэт народнага адзінства да сяброўства ў Беларускім нацыянальным кангрэсе.

ВАМ! 05.06.2020

Меня давно ничего так не потрясало, как заявление Лукашенко о готовности расстреливать народ.
Власть сходит с ума — так не хочет уходить...
Она, власть, не один Лукашенко. Это его министры, генералы, пропагандисты... И никто, слушая его угрозы, не вызвал санитаров, чтобы надеть смирительную рубашку на психопата, готового убивать.

Вы остались ему служить.

Я не утверждаю, что ни у кого из вас нет чести, чувства собственного достоинства, не позволяющих служить тому, кому вы служите. У кого-то, наверное, есть. Но вы честь и достоинство так глубоко спрятали, что можете и не найти.

После площади 2010 года я написал стихи, которые нигде не публиковал. Они написались, когда, выйдя из тюрьмы, я увидел в видеозаписи, как генералы, министры, пропагандисты, лакеи диктаторского режима ухмылялись на встрече с Лукашенко, который на вопрос: “Где Некляев?” — ответил: “Спрятался в тюрьме”.

Ухмыляясь, они праздновали победу. Какую? Над кем? Победу власти над народом?..

Я смотрел и думал: кого-нибудь из них, ухмыляющихся, ни за что ни про что арестовывали? С разбитой головой тащили голого за ноги, будто свежевать собирались, из больницы, из палаты реанимации на лютый мороз? Жена вот этого милицейского генерала не смыкала десять суток глаз, не зная, живой ее муж, или мертвый? Этого толстомордого министра пытали психотропами, чтобы вызнать у него то, что сами придумали, и чего он знать не знает? Вот этого криворотого пропагандиста, всей голой кожей прилипшего к промерзшему днищу машины, везли среди ночи люди в черном неизвестно куда? Скорее всего, в лес, чтобы застрелить и закопать, поэтому и одежду не дали взять, зная, что она ему больше не понадобится...
И вы мне будете говорить, что у нас хорошая жизнь?

Разговаривая с многими из вас, я видел, как вы разводите руками, будто показывая, что они чистые. Мол, мы здесь при чем? Это всё Лукашенко, это у него руки в крови...
Нет, у вас тоже! Это вы вместе с ним убивали Захаренко, Гончара, Красовского, Завадского — и готовитесь убивать других! Это вы вместе с Лукашенко и его громилами в кровь избивали народ на площади 2010 года — и готовитесь избивать опять! Это вы вместе с ним волокли окровавленных людей в автозаки, пытали их в тюрьмах! Это вы вместе с ним глумились над белорусским языком, национальной культурой, историей, уничтожали всё белорусское в Беларуси! Без вас сделать этого он бы не смог... Поэтому я посвящаю эти стихи всем ВАМ.

Да, в них перехлёстывают эмоции. Сегодня можно было бы их поправить, написать поспокойнее. Но ничего править, изменять в стихах я не стал. Потому что с того времени НИЧЕГО НЕ ИЗМЕНИЛОСЬ.

ВАМ!

Помню себя в подростковом пальто.
Мы шалопутными были мальцами,
Но подлецами не был никто!..
Где вы учились
быть подлецами?

Мы не на то направляли умы,
Были наивными мы разгильдяями,
Но негодяями не были мы!..
Где вы учились
быть негодяями?

Холод насквозь прожигал нас огнём,
Вороном голод каркал над нами,

Но мы не стали отребьем, ворьём!..
Где вы росли?
Как вы стали ворами?

Да, мы боялись тюрьмы, Колымы,
Жить мы хотели нормальными жизнями,
Но жополизами не были мы!..
Как удалось вам
стать жополизами?

Да, чтоб не сдохнуть в грязи и пыли,
Мы продавали поэмы и повести,
Только мы совесть продать не могли!..
Вам не понять это —
Людям без совести.

Вам, кто целуется с мразью взасос
В царских дворцах ли, в палатах ли князьих,
Стать человеками не удалось...
Но удалось —
человеческой мразью!

ДАРОГА 17.05.2020

ДАРОГА

Юры Зісеру


Пры дарозе, як іголку ў стозе,
Я пакіну тое, што знайду,
Хоць ніколі сам па той дарозе
Болей не праеду, не прайду.

Той, хто потым выйдзе на дарогу,
Знойдзе, што пакінута яму,
Дзякуй за дарогу скажа Богу
І яшчэ няведама каму.

Светлая будучыня 12.03.2020

Расія ніколі не жыла цяперашнім часам, сённяшнім днём. Заўсёды яна ці вялікім мінулым, ці светлай будучыняй жыла. Светлай будучыняй пасля рэвалюцыі, будучыняй пасля Грамадзянскай вайны, пасля Вялікай Айчыннай.. Будучыняй пасля Сталіна, пасля Хрушчова, пасля Брэжнева... Цяпер яна будзе жыць будучыняй пасля Пуціна, якую Пуцін абнуліў. Як можа абнуліць яе каранавірус, калі не знойдзецца супраць яго вакцыны.

Так, абнуліўшы папярэднія свае прэзідэнцкія тэрміны, Пуцін абнуліў будучыню Расіі. А разам з ёй і прывязаную да яе будучыню Беларусі. Цяпер не трэба хадзіць да цыганкі, гадаць, што будзе заўтра? Тое самае, што сёння. Духоўная дэградацыя, застой, крадзёж, карупцыя, панаванне карных органаў, падаўленне ўсялякіх свабод, любой жывой, маладой сілы.

Што ў такой сітуацыі нам рабіць? Толькі адно: рассякаць вузлы, якія звязваюць нас з такой будучыняй. Інакш будучыні ў нас не будзе.

Чем фигово тебе в русском стане? 23.12.2019

Открытое письмо российскому писателю

Дмитрию Быкову

Хотел написать вам, Дмитрий Львович, еще год назад, когда вы приезжали в Беларусь, которую «никогда не видели такой испуганной». Настолько испуганной, что «даже оппозиционные интеллигенты готовы сплотиться вокруг Лукашенко как чуть ли не оплота сопротивления русскому миру».

Я хотел спросить вас тогда: с чего вы это взяли? Кого имели в виду? Имея отношение к «оппозиционным интеллигентам», уверяю вас, что нисколько не испуган, и готов «сплотиться в сопротивлении русскому миру» вокруг кого угодно, только не «вокруг Лукашенко». Как и вы, надеюсь, не готовы сплотиться в борьбе за русский мир вокруг Путина.

Ваше тогдашние наблюдения касались начала переговоров по «углублению интеграции», то есть, гибридной войны, которую ведет Россия против Беларуси с целью инкорпорации «кроткой западной соседки» (Солженицын) в состав Российской Федерации. И вот теперь, через год, когда эти переговоры подошли к угрожающей стадии завершения, вы заявили не только о напрочь испуганной, но и полностью деградировавшей, рабской Беларуси.

Вы смотрели телерепортажи, видели фото с акций протестов против «углубления интеграции»? Посмотрите несколько фотоснимков…

Эти люди похожи на перепуганных рабов? Даже человек, которому 82 года, отвечает журналисту, спросившему, что он будет делать, если Россия попытается присоединить Беларусь: «Я хорошо умею стрелять!»

Один из этих людей попросил вас прокомментировать антиинтеграционные протесты в Минске и спросил: «Есть ли у Беларуси шансы пойти по европейскому пути"? — "К сожалению, — ответили вы, — рабство не проходит бесследно. И 25 лет фактического рабства в Беларуси, которое мы наблюдали, оно также бесследно не прошло».

Прямой ответ на вопрос не прозвучал, но косвенный: шансов нет! Так вот уверяю вас, Дмитрий Львович: шансы стать европейской страной у Беларуси есть! И шансы эти гораздо выше, чем у России, в которой они пока действительно не просматриваются. Потому что столетия рабства (Новгород — не в счет, Новгородская республика — это Великое Княжество Лтовское) не проходят бесследно.

Дальше — больше: вы заявляете о «чудовищной деградации» в белорусской культуре, литературе. «И большой литературы за последнее время я там не видел… Я не видел за последнее время там серьезной драматургии, кинематографа. Не видел я там ничего, что могло бы как-то спровоцировать культурный взрыв. А если этого нет, то нет и оппозиции. Большое ощущение, что нет".

А кто и что тогда на этих снимках?..

Каким образом, Дмитрий Львович, смогли вы увидеть отсутствие белорусской драматургии, если не бывали (я вас спрашивал об этом на книжной выставке в Москве) в белорусском театре? Как могли ощутить никудышность белорусской литературы, прозы, поэзии, не читая по-белорусски, — а по-русски прочитать вы не могли: белорусскую (как и украинскую) литературу в Росии (в отличие от Европы) просто перестали (потому что нет для Москвы белорусского и нет украинского языка!) переводить.

Я не обратил бы на такие (и подобные) заявления внимания, если бы прочитал их у Проханова, у Прилепина, у любого «крымнашевца». Но не у вас, писателя с демократическими, либеральными убеждениями.

Впрочем…

Во время последнего съезда Союза писателей СССР мы с Василем Быковым (в библиотеке которого есть ваша, с величайшим пиететом ему подписанная, книга) попытались собрать подписи русских писателей под письмом в поддержку белорусского языка и культуры. В отличие от меня, Быков изначально не верил в успех этого начинания, но все же я (мол, Горбачев, перестройка) убедил его папробовать получить подписи хотя бы писателей демократических убеждений.

Я собирал подписи поэтов, Василь Быков — прозаиков. Целый день собирали. В результате я собрал две подписи (демократа Евгения Евтушенко и имперца Юрия Кузнецова), Быков – одну: Виктора Астафьева. Остальные, обнимая и выявляя дружеское расположение, похлопывали по плечу: «Да бросьте вы, ребята…»

«Чем фигово тебе в русском стане?

Тот же дух... Та же кровь... Та же речь...
И серебряный есть подстаканник —
Пить культурно и пальцы не жечь», —

написал я потом в поэме «Русский поезд», прочитав которую в рукописи, Евтушенко настоятельно рекомендовал ее не публиковать, потому что обвинят в русофобии.

Так и вышло. И так до сих пор: в Минске я националист, в Москве — русофоб. Хотя на самом деле люблю Россию — и как раз это чувство, смешанное с чувством боли, дает мне право говорить о ней горькие слова. В равнодушии горечи нет.

У представителей русской культуры как было, так и остается убеждение в неполноценности соседних с ней культур и их представителей, которые будто бы по природной, белорусской или украинской ущербности не способны подняться вровень с «русским гением». В связи с этим могу напомнить о том, что европейская культура двигалась не с востока на запад, а наоборот, и что культуре, прежде всего литературе, словесности учил Москву полоцкий монах.

Весной 2014 года, участвуя вместе с вами в первом заседании Конгресса русской интеллигенции «Против войны, против самоизоляции России, против реставрации тоталитаризма», я предложил расширить рамки российского конгресса до русско-украинско-белорусских. Чтобы против войны и тоталитаризма бороться сообща. Кто-то бросил из зала: «Здесь Москва, конгресс должен называться русским!» — и никто, кроме Лии Ахеджаковой, меня не поддержал.

Вспомнилось сталинское: «Русские — это основная национальность мира».

Всё должно быть русским. А если даже нет, так русским называться.

Империя.

Глядя на то, что происходит сейчас в Европе, Азии, Америке, я даже не знаю: может, империя — это и хорошо? С ее чувством принадлежности к основе мира. Но согласитесь: многовато в этом принуждения, давления, крови. Слишком много.

В тех, кто или по рождению, или по нахождению в русском культурном поле «должен называться русским», присутствует ген имперскости вне зависимости от их убеждений и взглядов. В их сознании неистребимая имперская инфекция. Она не только в Проханове с Прилепиным, но и в Бродском, написавшем уничижительные стихи об украинцах, в Некрасове, написавшем оду вешателю белорусов генералу Муравьеву, и еще глубже: в том, что «русское всё», в певце империи, о котором Мицкевич сказал: «Он деспота воспел подкупленным пером». Все они в каком-то смысле — члены фантомно существующего Союза писателей СССР, от которых мы столетиями добиваемся права на равенство, а они снисходительно похлопывают нас по плечу: «Да бросьте вы, ребята! Мы же друзья, сябры…»

Что делают в дружбе, если не добиваются взаимности?

Уходят. И если смотреть со спины, то уходящие могут показаться испуганными и деградировавшими. Но поверьте, Дмитрий Львович: так только кажется.

С уважением к вашему творчеству, —

Владимир Некляев.

Предатели! 20.09.2019

На этой неделе несколько информационных порталов (в том числе международный телеканал RTVI, перед которым извиняюсь за невежливость) обратились ко мне за комментариями к «плану интеграции Беларуси и России», к действиям виляющего хвостом Лукашенко, безысходно взирающего на него (назначенного им на него взирать) премьера Румаса, к заявлениям (от имени взирающего Румаса) министра экономики Крутого, находящего основу для «углубления интеграции» в незаконном (и тогда, и теперь противоречащем Конституции) референдуме 1995 года, к «молчанию ягнят» — государственных лиц, как не понимающих, так и понимающих, что на самом деле происходит, но исходящих страхом от одной мысли о том, что если сказать, «что делать?», чтобы этого не произошло, тогда вместе с названием книги Чернышевского нужно обязательно сказать и о ее содержании, о сути, заключающейся в вопросе: «Кто виноват?» — а это выше их государственных сил…

Это ужасающее зрелище человеческих пустот на всех отметках властной вертикали. Их любимое оправлание в том, что они «государевы люди». Что обязаны служить, что нет у них выбора.

Выбор есть: быть государевыми, или государственными.

Комментирую для всех сразу:


Уже и не важно ни вам, ни мне,
Кто эти люди в этой стране:
Президенты они? Председатели?..
Все эти люди в этой стране
Этой страны предатели!

Предатели! 20.09.2019

На этой неделе несколько информационных порталов (в том числе международный телеканал RTVI, перед которым извиняюсь за невежливость) обратились ко мне за комментариями к «плану интеграции Беларуси и России», к действиям виляющего хвостом Лукашенко, безысходно взирающего на него (назначенного им на него взирать) премьера Румаса, к заявлениям (от имени взирающего Румаса) министра экономики Крутого, находящего основу для «углубления интеграции» в незаконном (и тогда, и теперь противоречащем Конституции) референдуме 1995 года, к «молчанию ягнят» — государственных лиц, как не понимающих, так и понимающих, что на самом деле происходит, но исходящих страхом от одной мысли о том, что если сказать, «что делать?», чтобы этого не произошло, тогда вместе с названием книги Чернышевского нужно обязательно сказать и о ее содержании, о сути, заключающейся в вопросе: «Кто виноват?» — а это выше их государственных сил…

Это ужасающее зрелище человеческих пустот на всех отметках властной вертикали. Их любимое оправлание в том, что они «государевы люди». Что обязаны служить, что нет у них выбора.

Выбор есть: быть государевыми, или государственными.

Комментирую для всех сразу:


Уже и не важно ни вам, ни мне,
Кто эти люди в этой стране:
Президенты они? Председатели?..
Все эти люди в этой стране
Этой страны предатели!

ВЫБАР 31.03.2019

Уладзімір Някляеў: “Зяленскі сёння прыблізны ў той ролі, у якой некалі быў Лукашэнка…»


"Народная Воля", 29.03.2019

31 красавіка – празідэнцкія выбары ва Украіне. Прэтэндэнтаў на пасаду прэзідэнта дзесяткі, але асноўныя – дзейны кіраўнік краіны Петр Парашэнка, старшыня партыі «Бацькаўшчына» Юлія Цімашэнка і папулярны акцёр Уладзімір Зяленскі. Паводле дадзеных сацыялагічных апытанняў, лідарам прэзідэнцкай гонкі з'яўляецца не палітык, а чалавек мастацтва. Чаму ён? У каго ўсё ж найбольшыя шансы заняць прэзідэнцкае крэсла? Што адбываецца ва ўкраінскім доме?

На гэтыя пытанні адказвае дзеяч беларускага мастацтва паэт Уладзімір Някляеў, які ў свой час нечакана для ўсіх стаў палітыкам, і які цесна звязаны з Украінай.

– Украіна выбірае шостага ў сваёй найноўшай гісторыі прэзідэнта. Вось што найперш там адбываецца. Былі Краўчук, Кучма, Юшчанка, Януковіч. Ёсць Парашэнка. Вядома, важна: хто будзе? Ды важней тое, што няхай з усімі недахопамі станаўлення, але там працуе дэмакратычная сістэма выбараў. Ёсць дынаміка, рух, развіццё. Украіна ў сваім развіцці дасягнула таго стану, пры якім кіраўнік дзяржавы (хто б ім ні стаў) не зможа выйсці за рамкі чаканняў грамадства.

Украіна яшчэ да гэтых прэзідэнцкіх выбараў зрабіла гістарычны ВЫБАР, пасля якога ніхто не здолее, калі нават моцна захоча, звярнуць яе са шляху да незалежнасці, свабоды, дэмакратыі. Нікому ўжо не змяніць нацыянальныя прыярытэты на іншыя. Крок убок – і вынесуць з кабінета, ёсць для гэтага нацыянальныя сілы. Таму мне здаюцца перабольшанымі страхі маіх украінскіх сябраў перад магчымым прыходам на вяршыню ўлады Цімашэнкі ці Зяленскага, якія падазраюцца ў прарасійскасці. І ёй, і яму трэба будзе ад падазрэнняў гэтых ачышчацца, і калі хтосьці з іх раптам выйграе, дык будзе ўсё рабіць, каб давесці, што яна ці ён большыя ўкраінцы, чым Тарас Шаўчэнка разам з Лесяй Украінкай.

– Вы зусім нядаўна былі ў Кіеве, дзе варыцца ўкраінская палітыка. Як вам здалося: хто можа перамагчы? Ці прадказвае лідарства Ўладзіміра Зяленскага ягоную перамогу?

– Украінская палітыка, у адрозненне ад палітыкі беларускай, варыцца не толькі ў сталіцы. Ва Украіне як мінімум пяць моцных кропак палітычнага ўплыву. Падабенства з Беларуссю хіба ў тым, што адна з гэтых кропак – і далёка не самая слабая – у Маскве.

А перамагчы можа хто заўгодна. У тым ліку Зяленскі. І не толькі таму, што ён папулярны, што каманда ягоная скарыстоўвае эфектыўныя паліттэхналогіі. Зяленскі зараз прыблізны ў той ролі (не як акцёр, а як палітык), у якой быў у свой час Лукашэнка. Тыя, хто Зяленскага падтрымлівае, будуць галасаваць не столькі за яго, колькі супраць улады, супраць нізкага ўзроўню жыцця, супраць карупцыі – і гэта можа стаць вырашальным фактарам. Але не ў першым туры, бо падтрымка Зяленскага пераважна віртуальная: гэта падтрымка моладзі ў інтэрнэце. А я на ўласным досведзе ведаю, што гэта такое. Гэта ў інтэрнэце, седячы за кампутарамі на канапах, яны гатовыя дружна цябе падтрымаць. А на Плошчы (у дадзеным выпадку на выбарчых участках) іх няма і паловы.

– Аляксандр Лукашэнка, у колішняй ролі якога бачыцца вам сёння Уладзімір Зяленскі, выказаў меркаванне, што перамога ў выбарах ўсё ж будзе на баку дзейнага прэзідэнта. А за каго на гэтых выбарах прагаласуюць вашы сябры? Каго падтрымлівае ўкраінская творчая інтэлігенцыя?

– Ну, Аляксандру Рыгоравічу, пэўна, хацелася б, каб ва ўсіх краінах выбіралі толькі дзейных прэзідэнтаў. Але так бывае не паўсюль і не заўсёды.

У краінах са сталай дэмакратыяй, з развітым грамадствам выбарцы галасуюць не за КАГО (хоць асоба кандыдата, зразумела, таксама ўплывае на іх рашэнне), а за ШТО? Напрыклад, Трамп у Злучаных Штатах выйграў не таму, што быў на выбарах найлепшым акцёрам, а таму што прапанаваў амерыканцам найлепшую праграму развіцця, паставіўшы нацыянальную, унутраную палітыку паперадзе знешняй.

Паперадзе ўсялякага дзеяння мусіць быць думка пра тое, да чаго яно прывядзе? «Мяркуй, калі кладзеш стралу на лук. А не тады, як выпускаеш з рук»,– сфармуляваў некалі гэты прынцып Саадзі. Выпусціў – думаць позна.

На жаль, ва Украіне (як і ў Беларусі) пытанне «за ШТО?» – на другім плане. Бо «за ШТО?» – гэта будучыня, а большасць жыве сённяшнім днём.

Але не ўсе. Паставіўшы пытанне «За ШТО?» – Саюз пісьменнікаў Украіны прыняў адозву ў падтрымку Пятра Парашэнкі. Амаль палова найвыбітных украінскіх літаратараў, празаікаў і паэтаў, якія падпісалі адозву, мае сябры. Людзі, выбару якіх я не магу не давяраць. Так што пажаданні Аляксандра Лукашэнкі супадаюць з іх пажаданнямі, а значыць, у дадзеным выпадку і з маімі.

Мы ўвогуле, можна сказаць, хочам як бы аднаго і таго ж, толькі па-рознаму. І ў гэтай рознасці, а не ў тым, чаго хочам, праблема.

Між іншым, нават падпісанне згаданай пісьменніцкай адозвы не прайшло гладка, што дадаткова сведчыць пра складанасць, напружанасць перадвыбарная сітуацыя ва Украіне. Вядомы ўкраінскі літаратар, колішні старшыня Саюза пісьменнікаў Юрый Мушкецік вечарам падпісаў адозву, а ранкам адазваў подпіс.

Процьма такіх нечаканак чакае яшчэ Украіну, але вяртання яе ў прастору імперскага мыслення, у сённяшні «рускі свет», які не прызнае ніякіх іншых светаў, не дачакаецца ўжо ніхто. І зусім не праз гістарычна-прыкры, як даводзяць расійскія прапагандысты, выпадак – развал СССР, а праз ВЫБАР Украіны. Праз волю ўкраінскага народа.

ЧАРКА І ЦЫГАРКА 01.02.2019

Напачатку дзве карцінкі з жыцця.

Еду ў цягніку Мінск-Брэст. Мужыкі ў суседнім купэ п’юць. Пляшку, другую… Пасля другой закурваюць. Пасажыры клічуць правадніцу. Тая прыбягае: «Нельга!» Рэакцыі ніякай. Яна (бяссільна, іх трое): «Хоць бы ў тамбур выйшлі…!» І адзін з трох: «Ды йдзі ты на!.. Табакеркі на вакзале бачыла? Лукашэнка ставіць іх, дзе хоча, а значыць, дзе хочаш, куры!..»

У Мінску заходжу ў кавярню непадалёк ад універсітэту. Распавядаю гаспадару (знаёмаму) пра «дзе хочаш, куры». Ён кажа: «Дык і мне сёння-заўтра шафу для цыгарак прывязуць. Тут не павярнуцца, а яны шафу. Прыдзецца столік выносіць». – «І ты згадзіўся?» – «А то ў мяне пыталіся!..»

Сфармуляваная нязменным кіраўніком краіны (бо ніхто іншы не змог), беларуская нацыянальная ідэя мае два складнікі. Можна сказаць: духоўны і матэрыяльны. Чарку і скварку. Праз эканамічныя праблемы, якія нарастаюць і будуць (як прагназуюць усе сур’ёзныя эканамісты) нарастаць, непазбежны крызіс ідэі. І калі з чаркай у перспектыве ўсё выглядае як бы нармальна, бо ў гэтым мы дасягнулі вышынь, з якіх ужо не сыйсці, дык са скваркай перспектыва цьмяная. Таму, мусібыць, вырашана мадэрнізаваць ідэю: пакінуць у ёй складнік нязменна моцны (чарку) і замяніць той, які слабее. Скварку на цыгарку.

Бадай, толькі з такім паглыбленнем у дзяржаўнае мысленне можна зразумець атрутную ідэю табакерызацыі ўсёй краіны. Разам з ідэяй атамнай электрафікацыі гэта насамрэч выглядае дзяржаўным праектам. Могільнікам нацыянальна-радыёактыўных рэшткаў.

Глянем статыстыку: рак лёгкіх, які найцяжэй лечыцца і пры якім найвысокая смяротнасць, выйшаў у анкалогіі на першыя месцы. У Беларусі захворванне на яго штогод расце не меней як на 3-4 адсоткі. Па прагнозах РПНЦ (Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра анкалогіі) за 20 гадоў (ад 2010 да 2030) колькасць хворых на рак лёгкіх амаль падвоіцца (узрасце на 92%). Усе анколагі ва ўсім свеце даводзяць, што прычынай захворвання ў 80% выпадкаў з’яўляецца тытунь. Звычка курыць. Па даследваннях Steps, гэтая згубная звычка ў паловы (48,5%) беларускіх мужчын і ўжо 15% дасягае ў жанчын. Сусветная арганізацыя аховы здароўя заклікае ўрады ўсіх краін спыніць «глабальную тытунёвую эпідэмію» – і чым адказвае беларускі ўрад?

Глабальнай табакерызацыяй!

Ці гэта не ўрад адказвае? Можа быць, гэта нейкая кампанія «Энерга-Оіл», нейкі бізнесовец Аляксей Алексін падстаўляе і ўрад, і Лукашэнку, які даручыў яму ўладкаваць дзе-небудзь (каб курцоў-выбарцаў залагодзіць) дзесяткі тры шапікаў-«табакерак», а ён вырашыў забабахаць іх амаль тры тысячы! Ну, каб паглядзець, ці вырасце на тры адсоткі анкалогія? Дык тады хто ён такі, гэта Алексін? Вораг народа?

Не. Сябар Лукашэнкі. Можа, не такі дарагі, якім быў нядаўна ягоны партнёр Чыж, але сябар. Бо хто ж аддасць тытунёвы бізнес ва ўсёй краіне ворагу?

Зрэшты, ніхто нічога не аддаваў нікому, не аддае і аддаваць не збіраецца. Усе найвыгодныя бізнесы ўсёй краіны сыходзяцца ў месцы, якое называецца Ўпраўленнем справамі прэзідэнта, з якім цесна звязаны бізнесовец Алексін. Так што ўсё аддадзена самім сабе.

Тытунёвы бізнес Упраўлення справамі прэзідэнта не прыватны, а дзяржаўны? Калі так, дык яшчэ горш. Бо тады гэта не проста бізнес, а палітыка. І яна падобная да таго, што робіць мафія, якой усё адно, на чым зарабляць: на жыцці, ці на смерці.


Мяне не цікавіць, ці партнёрам, ці толькі шырмай з’яўляецца ў тытунёвым бізнесе Алексін? Не цікавіць мяне, як дзеляцца (ці не дзеляцца), кім крадуцца (ці не крадуцца) грошы. Заўсёды пры бескантрольнай уладзе нешта падобнае будзе. Цікавіць мяне толькі адно: як кіраўнік дзяржавы можа садзейнічаць бізнесу, які падрывае здароўе народа, паслабляе тое, што ёсць найпершым, наймоцным складнікам нацыянальнай бяспекі? Як ён можа ствараць спрыяльныя для гэтага ўмовы? Калі, канешне, ён насамрэч кіраўнік дзяржавы, а не той мужык у цягніку, які, выпіўшы, не можа не закурыць.


СЫР ДЛЯ МЫШЕЙ ЛЮБИМОГО КОТА 17.12.2018

- Россия готова и дальше продвигаться по пути строительства Союзного государства, включая создание единого эмиссионного центра, единой таможенной службы, суда, счётной палаты. В том порядке, который предусмотрен договором о создании Союзного государства от 8 декабря 1999 года»- заявил премьер-министр РФ Дмитрий Медведев. Перед этим президент РФ Путин назвал условием льготных цен на энергоносители «углубление интеграции», что в Беларуси расценили как прямое посягательство на суверенитет. Что это: срывание масок? Явление истинных лиц? Руководство РФ действительно готово интегрировать Беларусь в состав России?


– А почему нет? Да, у России сейчас иных забот полон рот. В экономике, в политике. И последствия инкорпорации могут быть тяжелейшими. Куда тяжелее нынешних санкций. Но речь-то о собирании земель. О вечном славянском (с войной в Украине) братстве. А тут уж крепить так крепить. Чтоб кость трещала. К этому Россия была готова всегда, ничего и никого ради этого не жалея.

Эта одна сторона медали. А есть другая. Пусть Путин такой-сякой, Медведев сякой-такой. Но кто со стороны Беларуси подписывал сначала Декларацию, а потом Договор о Союзном государстве?..

Господи! Кто только ни говорил этому подписанту: Декларация, Договор, все эти соглашения – путь к потере независимости страны, к исчезновению Беларуси как государства. Он этого не понимал? Если бы… Лукашенко сознательно это делал. Сдавал Беларусь, обуянный мыслью о царствовании в Кремле. И был настолько обуян этим, что когда Союз беларуских писателей, где я был председателем, выступил с заявлением, в котором назвал его действия предательством национальных интересов, он отнял у писателей дом, имущество, выбросил их на улицу, а председателя писательского союза определил во враги народа. Этим, между прочим, он и подтолкнул меня к политике, которой я не собирался заниматься.

Что же касается лиц и масок, так он один в этой истории бегал и бегает в маске. Путин лица не скрывал. Еще в самом начале своего президентства он настоятельно предложил беларусам вступить в состав России или отдельными областями, или всей страной. И от этой публично объявленной политики в отношении Беларуси никогда и ни в чем не отступал. В отличие от бегающего то в маске европейца, то в маске азиата Лукашенко.


– Лукашенко находится у власти без малого 25 лет. Все это время (четверть столетия!) Россия помогала ему удерживаться на плаву, являясь донором белорусской экономики. Почему именно теперь она расхотела ему помогать, а не раньше, когда Беларусь была беднее, Лукашенко слабее? Из-за европейского вектора внешней политики? Из-за шантажа российского руководства этой политикой?


– Не без того, но не только… Русскими движет не только прогматизм. Он ими движет я бы даже сказал в последнюю очередь. А не в последнюю – разные фантазии. Впрочем, беларусами тоже.

Вот у одного из моих друзей, у народного поэта Беларуси Рыгора Бородулина был кот Рысик. Гадил везде, он его Усярысиком называл. Но любил. До того любил, что мышам в доме, в котором жил с Рысиком, возле норок сыр крошил. Подкармливал их, чтобы жирнее были, вкуснее…

“Подкармливать мышь для любимого кота, – говорил Бородулин, – весьма забавное, увлекательное занятие”.


-Как далеко готов зайти Путин в своей политике «понуждения к интеграции»?


– Нынешняя русская идея: весь мир русский, только не все пока в этом признались. Беларусы (как и украинцы) – не народ. Часть русского мира. Беларусь (как и Украина) – не государство. Историческая ошибка, исправление которой – цель политики нынешнего руководителя России. И он будет добиваться этой цели столько, сколько будет жить. Во всяком случае в политике.

Но это не значит, что он этой цели достигнет. Думаю, он мог ее достичь ДО Украины. До Крыма, до войны, до крови. ПОСЛЕ Украины вряд ли это возможно. Присоединив Крым, Россия потеряла империю. Променяла ее на Крым. И это уже необратимо.


– Многие в беларуской демократической оппозиции, особенно в радикально настроенной ее части, считают, что шанс стать действительно независимым европейским государством Беларусь получит только в случае распада Российской Федерации. А вы полагаете, что у нас есть возможность стать таким государством и в соседстве с Россией?


– У нас просто нет других возможностей. Если даже Россия распадется, по соседству с нами она все равно останется Россией. Или куда-то она исчезнет вместе с Кремлём? Куда?..

Это во-первых. Во-вторых, нет ни экономических, ни политических, вообще никаких признаков (кроме информационного шума), что Россия в периоде неостановимого распада. И в третьих: распад нынешней России, если вдруг такое произойдет со страной, обладающей таким количеством оружия массового уничтожения, неизбежно обернется тем, от чего при распаде СССР Бог уберег. Мировой катастрофой. Желать такого ради достижения любых, даже высоко патриотических целей может разве радикал-русофоб. Я таковым не являюсь. Да, нынешняя Россия являет миру ужасающую картину, но она, Россия Путина и Жириновского, не может заслонить во мне Россию Сахарова, или попытку России Ельцина.


-Бывший глава МИД Польши Сикорский в своих мемуарах пишет, что уже на президентских выборах 2010 года Россия готова была признать поражение Лукашенко, и говорит о вас как о возможном президенте Беларуси. Что об этом имелись некие договоренности с российским руководством. Вы, кандидат в президенты, об этом знали?


– Впервые прочитал об этом у Сикорского. Я знал, что с подачи Лукашенко («У Некляева российские деньги») из меня пытаются сделать пророссийского (поскольку у Лукашенко с Кремлём были тогда очень натянутые отношения) кандидата в президенты. Потом, в тюрьме, это мне, кстати, дорого стоило.

Еще я знал со слов Вестервелле, тогдашнего министра иностранных дел Германии, что в беларуских выборах 2010 года руководство России готово занять нейтральную позицию. Под руководством России он имел в виду, как я понял, Медведева, тогдашнего Президента РФ. Но руководил-то страной как сейчас, так и тогда, Путин. И он спас Лукашенко, за десять дней до дня выборов пригласив его в Кремль. Лукашенко вернулся в Минск: «Братство! Дружба! Газ! Нефть! Все за так, почти бесплатно…» И перспектива халявы изменила ситуацию, предвыборные настроения. Хоть это был сыр, который крошил мышам поэт Бородулин. Сыр для мышей любимого кота.


– «Лукашенко – гарант независимости». Такое можно прочитать не только в «Советской Белоруссии», но и в некоторых независимых изданиях. В то же время утверждают, что президентские выборы – самое уязвимое место, самое опасное для Лукашенко время, когда Кремль имеет шансы и возможности подложить ему свинью. Чем может ответить Лукашенко на интеграционный ультиматум Кремля?


– Для чего Путин в 2010 году спас Лукашенко? Для того, чтобы он стал гарантом независимости? Для этого он больше чем на 100 миллиардов долларов сыра накрошил?..

Путина можно представлять кем угодно, но не настоятелем богоугодного заведения.

Это что касается «гаранта».

Что касается президентских выборов, то Лукашенко уже заявил, как они должны пройти. Так, «чтобы ни у кого не возникло даже мысли об альтернативе».

Россия, конечно, могла бы попытаться создать альтернативу. Хотя бы для того, чтобы провести как бы социологическое исследование, определить настроения нынешнего беларуского общества. Но вряд ли станет этим заниматься, понимая, что регистрации пророссийского кандидата Лукашенко ни в коем случае не допустит.

В очередной напряженности отношений с Россией для Лукашенко есть своя выгода. Ну, скажем, как для Путина эскалация военных действий в Украине. Это создает эффект, известный в политологии как «единение вокруг флага». Фактически это патриотическая мобилизация вокруг личности лидера, что в нынешней ситуации жизненно необходимо не только Путину или Лукашенко, а всем руководителям постсоветских государств. И это если не во всём, то во многом определяет (и объясняет) то, как мы живем.

И, наконец, как может ответить Лукашенко на интеграционный ультиматум Кремля?

Уйти.

Больше никак. Любой другой (из власти ли, из оппозиции) руководитель государства, не имеющий обязательств (а это не конституционные, а значит, его личные обязательства) Лукашенко – выход из интеграционной западни.

https://belprauda.org/syr-dlya-myshej-lyubimogo-kota-neklyaev-pro-integratsionnyj-ultimatum-kremlya/;

Комплекс Мефістофеля 24.10.2018

Уладзімір Някляеў: «Вяртаючыся ў мінулае, шкадуеш пра няздзейсненае. Больш там няма чаго рабіць»

Сяргей Шапран:

Новая кніга «Някляеў. Незавершаная аўтабіяграфія» яшчэ ад пачатку спараджае спрэчкі, бо таго вымагае сама назва: хто аўтар — Някляеў ці Шапран? Зрэшты, для абодвух — аўтара і яго літаратурнага героя — адказ відавочны, таму іх гутарка прысвечана іншаму: той самай аўтабіяграфіі Уладзіміра Някляева, яго папярэднікам і сучаснікам, перамогам ды паразам і адказу на пытанне, што паэту да палітыкі.



– Гэта вядомы факт, што Гётэ быў зацікаўлены ў тым, каб Іаган Экерман рэгулярна наведваў яго і працаваў над кнігай, якая ў выніку атрымала назву «Гутаркі з Гётэ ў апошнія гады ягонага жыцця». Аднак што тычыцца «Незавершанай аўтабіяграфіі», не магу засведчыць, што вы, Уладзімір Пракопавіч, былі зацікаўлены ў з’яўленні гэтай кнігі, і яшчэ на самым пачатку, як мне падалося, былі нават збянтэжаны тым, што я ўзяўся за гэтую працу. Чаму?

— Калі Экерман увайшоў у дом «любімца багоў», як называлі Гётэ і ў літаратуры, і ў жыцці, аўтару «Фаўста» было амаль 75 гадоў. І ён збіраўся ажаніцца з маладзіцай. Ды яшчэ і маладую палюбоўніцу завесці. Так што прыйшла пара за ім запісваць, Экерман у час падаспеў.

А зараз уявім, што не паспеў Экерман. І ніякіх ягоных гутарак з Гётэ няма. Хіба гэта нешта мяняе ў ягонай творчасці, сусветнай літаратуры, культуры? Нічога! Бо ёсць «Фаўст». Бо ўжо напісаны, як усклікнуў у адным са сваіх вершаў Пастарнак, Вэртар!

У запісах Экермана аўтар «Фаўста» не столькі паэт, колькі філосаф. Палітык. І што ён сцвярджае?.. Што мужык мусіць араць, а цар цараваць! Што калі ў мужыка ёсць свабода займацца сваім рамяством, дык гэтакай свабоды дастаткова... Нават не верыцца, што гэта прамаўляў той Гётэ, які пасля нізлажэння Напалеона трызніў еўрапейскай рэвалюцыяй. І ў тым ніякай віны Экермана.

Мысленне паэта (увогуле мастака, творцы) адрозніваецца ад мыслення палітыка (і каго заўгодна іншага) так і тым, як і чым травінка, што прарастае скрозь асфальт, адрозніваецца ад асфальту. Яно самастваральнае. Творчасць — самастварэнне. Гэта найвышэйшае з усяго, чым надзяліў нас Усявышні. Гэта ёсць сутнасць прыдуманага Богам і спакушанага д’яблам чалавека. І ўспомні, як вызначае гэтую сутнасць (вуснамі Мефістофеля) Гётэ: «Тварыць дабро, жадаючы ўсім зла!» Во з якой глыбіні чэрпае! А ў гутарках гэтага ўжо відавочна нестае.

Я адказаў на пытанне? Калі не зусім, магу дадаць, што ў мяне ўжо напісаны... ну, напрыклад, «Армагедон». Не раўняю яго з «Фаўстам», але ён ужо напісаны.


— Калі тое, што вы сказалі, спрасціць, дык, мабыць, вы асцерагаліся, што ў «Незавершанай аўтабіяграфіі» Някляеў-палітык саступіць Някляеву-паэту, і будзе відавочна, што вы дарма змарнавалі час на палітыку? Калі асцерагаліся, дык дарма, бо Някляева-паэта ў кнізе не менш, а нават больш. Увогуле штуршком для напісання «Незавершанай аўтабіяграфіі» стала ваша вылучэнне ў 2011 годзе на Нобелеўскую прэмію ў галіне літаратуры. Выключна гэта, без аніякай палітычнай заангажаванасці, бо калі існуе дыстанцыя паміж Някляевым-паэтам і Някляевым-празаікам, дык Някляева-літаратара і Някляева-палітыка ў маім уяўленні падзяляе дыстанцыя яшчэ большая. Тым не менш праз той жа «Армагедон», у якім вы напісалі, што ў дзяцінстве забілі котку, партыя зялёных патрабавала зняць вас з прэзідэнцкіх выбараў. Значыць, у іх уяўленне пра дыстанцыю паміж паэтам і палітыкам іншае. Але якое яно ў вас? Ці існуе такая дыстанцыя ў вашай свядомасці?

— У маёй свядомасці ёсць дыстанцыі паміж тэкстамі. Стылёвая дыстанцыя, жанравая... Калі паэт Ігар Севяранін піша ў вершы: «Я геній Ігар Севяранін», — гэта нармальна. А ўяві тое самае ў ягонай аўтабіяграфіі... Ці эпатажнае: «Я люблю глядзець, як паміраюць дзеці», — у аўтабіяграфіі Маякоўскага.

У мастацкім тэксце дазваляецца ўсё, што працуе на тэкст. І ўяўляць, што Маякоўскі забіваў дзяцей, а Някляеў — котак, могуць хіба зялёныя.

У дадзеным выпадку я не маю на ўвазе партыю. Але ператварэнне аўтара тэксту пра забойства ў забойцу выяўляе правілы, законы, па якіх людзі жывуць у палітыцы. Можна было б казаць пра адсутнасць усялякіх правілаў і законаў, але гэта не так, яны ёсць. І яны менавіта такія.

Найстрашнае ў палітыцы — мана. А яшчэ страшней тое, што без маны няма і не можа быць палітыкі.

Зрэшты, не толькі яе... Калі ўжо мы пачалі з Гётэ, дык да месца ўспомніць, што ў кантракце паміж Фаўстам і Мефістофелем была ўмова казаць толькі праўду. І нячысты дух адмовіўся падпісацца пад гэтай умовай. Прычыну не патлумачыў, але яна зразумелая. Бо ў такім разе выявіцца многае з таго, чаго б ён не хацеў выяўляць. І найперш тое, хто ён насамрэч ёсць.

Самога сябе такім, які ён ёсць, мала хто любіць. Нават д’ябал.

Сусветная чалавечая мана — гэта комплекс Мефістофеля.


— Ці не таму вы грамадзянскую кампанію, з якой пайшлі на прэзідэнцкія выбары, назвалі «Гавары праўду»?

— Някепскі жарт.


— Дзякуй. Дарэчы, гэта самы драматычны перыяд вашага жыцця, адлік якога трэба, мусіць, пачынаць нават не з 2010 года, не з часу выбараў, а яшчэ раней — з эміграцыі ў 1999-м: Польшча, Фінляндыя; затым вяртанне ў Беларусь, якое магло скончыцца трагедыяй на Нямізе, дзе вас ледзь не забілі, калі вы яшчэ былі ў статусе кандыдата ў прэзідэнты. Потым шпіталь, з якога вас выкралі, турма, суд за судом; аж да гэтага часу перманентныя арышты з пагрозай для жыцця праз стан здароўя — і невядома, калі і як гэта скончыцца… Пішучы кнігу, я спрабаваў, апроч іншага, знайсці адказ на пытанне: навошта яно вам? Калі за вамі, як вы сказалі, «Армагедон». А яшчэ дадам: кнігі «Прошча» і «Так», дзе і «Паланэз», і «Ложак для пчалы». У літаратуры — перамогі, у палітыцы — паразы. Хіба гэта не стамляе? Псіхалагічна, фізічна. Ці, як напісаў згаданы вамі Пастарнак: «Другие по живому следу Пройдут твой путь за пядью пядь, Но пораженья от победы Ты сам не должен отличать»?

— Гэта не лепшы верш Пастарнака. Сканструяваны. «Быть знаменитым некрасиво...» Няхай так. А чаму? Каб «быть живым и только?..» Тут Пастарнак у паэзіі, як Фуко ў філасофіі. Але радкі, якія ты працытаваў, моцныя. Нагадваюць гётаўскае «Цераз магілы — уперад!» Дарэчы, вельмі па-нямецку сказана. Беларус так не скажа.

На пытанне: «Навошта мне ўсё гэта?» я і сам не заўсёды магу адказаць. Асабліва ў камеры, у якой мазгі твае прабіла крызам, і ты ляжыш нерухома, а па табе поўзаюць турэмныя вошы. Але калі ўсё ж падымаешся, вяртаецца разуменне, дзеля чаго? Ну хоць бы дзеля гэтага: «Другие по живому следу Пройдут твой путь за пядью пядь…»

Шлях змагання за Беларусь калі і пройдзены намі, дык хіба да сярэдзіны. Наперадзе вялікія выпрабаванні. Значна большыя за тыя, якія напаткалі нас на пераломе XX i XXI стагоддзяў. Распадаецца імперыя, і камяні, якія выпадаюць з яе сцен, проста не могуць не падаць на нашу зямлю. Каб гэтага не палохацца, каб са шляху не звярнуць, трэба, каб увесь час нехта на ім быў.

Мяне на ім, можа быць, і не было б, калі б не папярэднікі. І не толькі тыя, хто быў знішчаны на беларускім шляху ў Курапатах, у ГУЛАГу, але і тыя, каму даўся гэты шлях меншым коштам. Мае старэйшыя сучаснікі і старэйшыя сябры Уладзімір Караткевіч, Васіль Быкаў, Алесь Адамовіч, Рыгор Барадулін, Генадзь Бураўкін... Для мяне яны дасюль жывыя, дасюль ідуць гэтым шляхам, крочаць наўпрост — і, азіраючыся на іх, я не магу збочыць. Не кажучы ўжо пра тое, што гэтага не дазваляюць зрабіць Багушэвіч, Купала, Колас, Багдановіч, Гарэцкі, Чорны...


— Калі ўжо вы згадалі папярэднікаў, дык што з вашым раманам пра Янку Купалу? Ведаю, што вы аддавалі яго ў друк, а пасля перадумалі публікаваць. Чаму?

— Так, я аддаў раман у рэдакцыю часопіса «Дзеяслоў», дзе тэкст падрыхтавалі да друку, але...  

Ведаеш, такое бывае. Гэтак змучае нейкі твор, што не ведаеш, як ад яго пазбавіцца. А як пазбавіцца? Надрукаваць. Перарэзаць, каб сокі не цягнуў, пупавіну. Вось я і разануў па-жывому...

Толькі нічога не выйшла, раман мяне не адпусціў. Тады я даслаў яго ў рэдакцыю яшчэ раз, змяніўшы кампазіцыю. І з рэдакцыі адказалі, што гатовыя перанесці публікацыю, бо такі варыянт рамана на іх думку лепшы.

На маю таксама. Але змена кампазіцыі — гэта разрыў шмат якіх сюжэтных ліній, перавязванне вузлоў. Кампазіцыя — не толькі форма, яна яшчэ і змест. І ўсё ў рамане пачало трашчаць, як расійскія духоўныя скрэпы. Вось падганяю адну да адной. Спадзяюся справіцца.

З Купалам у мяне, дарэчы, праз усё жыццё складаныя адносіны. Думаў: напішу раман — прасцей стануць. Не. Наадварот.


— А якія ў вас адносіны з сучаснымі нашымі літаратарамі? У якой ступені вас цікавіць тое, што адбываецца ў беларускім літаратурным, а правільней было б сказаць — калялітаратурным свеце? Калі прыгадаць апошнія падзеі, дык прэмія імя Наталлі Арсенневай Разанаву, «Гедройць» Арлова і другое месца ў гэтым жа «спаборніцтве» Бахарэвіча, чарга ў «Акадэмкнізе» за новым раманам Марціновіча… Вы чытаеце ўсіх, не зважаючы на ўзаемаадносіны?

— Ва ўсёй беларускай літаратуры, пачынаючы ад старажытнай, ёсць два чалавекі, якіх я не чытаю. Адзін з іх напісаў данос, праз які ўзніклі праблемы не толькі ў мяне — ва ўсім літаратурным асяродку. Развіццём гэтых праблем сталі (калі вынесці за дужкі асабістае, менш істотнае) рэпрэсіі ў адносінах да Саюза беларускіх пісьменнікаў і стварэнне праўладнай пісьменніцкай канторы.

Другі з іх, аднойчы пастукаўшыся ў дзверы майго кабінета, у якім я сядзеў у той час не надта вялікім, але ўсё ж начальнікам, прапанаваў мне свае паслугі сексота. Маўляў, вам жа трэба ведаць, хто і што пра вас кажа, што і хто супраць вас прыдумляе, дык вось я гатовы даносіць.

Паколькі ў мяне ідыясінкразія да таго, чым пахнуць сексоты, гэтыя двое перасталі быць для мяне літаратарамі, і я не цікаўлюся ні тым, як яны жывуць, ні тым, што яны пішуць.

Што да ўсіх астатніх: я рады, што яны ёсць. Што выраслі ўжо два пакаленні і стала на крыло пакаленне трэцяе маладзейшых за мяне літаратараў. І мяне не раздражняюць іх спробы сцвердзіць сябе найпершымі, мне не замінае ні эгацэнтрызм, ні эпатажнасць некага з іх. Яно ж не сёння пачалося. Скажам, Іван Мележ мог зацікаўлена размаўляць толькі пра сябе, Іван Чыгрынаў — толькі пра «Плач перапёлкі». Але ж і напісаў гэты «Плач», які ў свой час стаў літаратурнай з’явай, не хтосьці іншы, а Чыгрынаў. Як не хтосьці, а Мележ, напісаў «Людзей на балоце». Усё гэта разам узятае, творы і творцы з іх характарамі, крыўдамі, амбіцыямі — жывыя выявы жывога літаратурнага жыцця, і лепей, калі яны ёсць, чым калі іх няма.


— Хачу спытаць яшчэ ў звязку і з вышэй названымі прэміямі, вакол якіх кожнага разу столькі размоў, і з Барысам Пастарнакам, з ягоным згаданым ужо «Быть знаменитым некрасиво...». Васіль Быкаў, атрымаўшы званне народнага пісьменніка, казаў у часе гутаркі з Віктарам Дашуком, што славы хочацца ў маладосці, а калі яна прыходзіць у сталыя гады, дык навошта яна тады? А як вы адносіцеся да славы? Да прэмій, да ўзнагарод? Наколькі важна для вас быць знакамітым?

— Некалі было важна. Цяпер не. І не праз узрост. Праз змены ў адносінах з тэкстамі, у разуменні, а дакладней у адчуванні таго, дзеля чаго стварэннем іх я праз усё жыццё займаюся.

За савецкім часам я ўявіць не мог, што мае вершы не будуць слухаць тысячы людзей, і тысячы людзей не будуць іх чытаць. Ува мне няма настальгіі па СССР, але настальгія па тым часе, калі ўся прастора ад Японскага мора да ракі Заходні Буг была літаратурнымі падмосткамі, ёсць. Такой маштабнай культурнай з’явы, гэтакай эпідэміі паэзіі ніколі не было нідзе ў свеце. Можна спрачацца пра тое, якой якасці была тая паэзія, але яна была, і далучаным да яе давала неверагодныя адчуванні. Гэта нават не адчуванне славы, нешта большае. Адчуванне ўсёмагутнасці. Усёмагутнасці паэзіі. Усёмагутнасці паэта. Таму абвал тых літаратурных падмосткаў здаўся катастрофай.

Праміналі гады. Настальгія слабела, наступствы катастрофы не ўяўляліся ўжо такімі трагічнымі. І нарэшце я адчуў — гэта было ў Варшаве, калі пісалася паэма «Паланэз», — што мне зусім, ну абсалютна ўсё адно, ці надрукуецца паэма, ці будуць яе чытаць? Я пісаў яе для самога сябе — больш ні для каго. Хіба яшчэ… як бы гэта дакладней сказаць… дзеля самой яе. Ну, каб яна проста з’явілася ў Божым свеце. І з’яўленне яе было ўзнагародай, якой не вартыя ніякія іншыя.

Як зараз кажуць: неяк вось так. Ці як сказаў Гётэ (калі верыць Экерману): «Няма такога мінулага, пра якое варта было б сумаваць».


— Пра гэта ў вас у «Знаках прыпынку» іначай: «Вяртаючыся ў мінулае, шкадуеш пра няздзейсненае. Больш там няма чаго рабіць. Пасля ўсім расказваеш, нібы ні пра што ў мінулым не шкадуеш».

А між іншым, чыя ўсё ж кніга з чатырох вышэй прыгаданых літаратараў вам найбольш спадабалася: Уладзіміра Арлова, Альгерда Бахарэвіча, Віктара Марціновіча ці Алеся Разанава?

— Сяргея Шапрана. Бо чатыры астатнія не пра мяне.


https://novychas.by/asoba/uladzimir-njakljaeu-vjartajuczysja-u-minulae-sz?fbclid=IwAR3gcH8rIsA3zWMtBOavbJfedwctnvo4yKKftatbER0ngs_TxxakqpPudow;


ЧЫЯ Ў НАС УЛАДА? 25.09.2018

 

Атачэнне Лукашэнкі, найперш ягонае чынавенства, вельмі баіцца змены ўлады. І праз страх, што іх таксама зменяць, чыноўнікі не заўважылі (ці не захацелі заўважыць), што ўлада ўжо змянілася. Пакуль не ва ўсёй краіне, толькі ў Мінску, але, як вядома з гісторыі, змены ў дзяржавах распачынаюцца менавіта са сталіц.
Я пра што?..

Грамадзяне Беларусі, жыхары Мінску з дазволу ўладаў сталіцы, не парушаючы ніякіх законаў, збудавалі дом. Законна займелі ўласнасць, на якую ніхто не мае права пасягаць. Але прыходзяць да іх двое грамадзянаў зусім іншай краіны і загадваюць: “Вымятайцеся! Ваш дом на вашай зямлі мы зруйнуем і паставім свой!”

Жыхары Мінска ідуць да сваёй, мінскай улады. Да тых чыноўнікаў, з якімі яны ўзгаднілі будаўніцтва, якія далі на тое дазвол. “Нас рабуюць! Рэкеціры, бандыты! Абараніце!” А чыноўнікі становяцца не на бок грамадзянаў Беларусі, жыхароў Мінска, а на бок тых залётных, што пагражаюць сілай адняць маёмасць у яе гаспадароў.
Дык якая, чыя тады ў Мінску ўлада?..

Я, магчыма, пра гэта й не пісаў бы, калі б выпадкова не запрасіў мяне ў госці даўні знаёмы, сын якога працуе ў Мінгарвыканкаме. І той сказаў у застоллі, калі я закрануў гэтую тэму: “Ну, конечно, бандитизм. Беспредел”. – “Дык чаму ты, – спытаў я, – не выступіш супраць? Крэсла баішся згубіць?” А бацька ягоны, які таксама служыў, з праваахоўных органаў на пенсію пайшоў, абараніў сына: “Да при чем тут кресло! Станеш на пути таких денег – возьмут и прирежут!”

Не ведаю, у наўпроставым, ці ў нейкім пераносным сэнсе ён сказаў “прырэжуць”, але тое, што сын і бацька баяцца, было відавочна.

Чаму? Таму што грамадзяне Сербіі браты Карычы, пра якіх ідзе гаворка, якім аддадзеныя пад забудову найлепшыя кавалкі мінскай зямлі, паўсюль афішуюць, што яны найблізкія сябры Лукашэнкі? Ці праз нешта іншае?..

Паглядзеўшы, што ёсць пра Карычаў у адкрытым доступе: сувязі з дыктатарам Мілошавічам (братоў наўпрост называюць ягоным кашальком – ці не адтуль ногі сябоўства растуць?), крымінальны пераслед у Сербіі, вышук праз Інтэрпол, ад якога браты схаваліся ў Маскве, дзе таксама паспрабавалі заняцца будаўнічым бізнесам, але маскоўскія браткі, якія сваё нікому не аддаюць, іх пагналі, – я не здзівіўся, што Карычы, як некалі Беразоўскі ці Бакіеў, апынуліся ў Мінску. І мне было б усё адно, якія тут грабуць яны грошы і каму даюць адкаты (не яны – дык іншыя), калі б хоць адзін збудаваны імі дом быў дастойны сталіцы краіны! Хоць адзін! Але такога няма ніводнага. У параўнанні з іх забудовамі нават дамы Чыжа выглядаюць узорамі архітэктуры. Дык няхай бы Чыж і зарабляў, і краў, і (без чаго бізнесу ў нашай краіне не бывае) адкатваў – ён усё ж свой. А калі не ён, чаму не іншыя беларусы? Чаму Карычы, калі толькі за глухую сцяну, узведзеную іхнім холдынгам побач з Нацыянальнай бібліятэкай уздоўж праспекта Незалежнасці, можна паставіць да той сцяны і тых, хто будаваў, і тых, хто будаўніцтва гэтай чырвонай фермы на цэнтральнай магістралі горада дазволіў!

Зірніце, што робіцца ў раёне аэрапорта “Мінск-1”, дзе Карычы абяцалі ўзвесці архітэктурны цуд! Ледзьве не Дубаі! І што бачым на будаўнічай пляцоўцы, якая з прэтэнзіяй названая “Minsk World”? Звычайны хрушчоўскі спальнік! Толькі паверхаў больш, чым пры Хрушчове, бо Хрушчоў адкатаў не браў. І паглядзіце, што кампанія “Dana Holdings”, якая належыць Карачам, пачала “ўзводзіць” побач з Палацам прафзаюзаў на месцы знесенага музея Айчыннай вайны! Там, дзе і мусіць быць музей, а не гандлярня! Музей змагання беларусаў за свабоду і незалежнасць, паўстанняў 1830 і 1863 года, Касцюшкі і Каліноўскага, Грамадзянскай вайны, БНР! Мінскія архітэктары прапанавалі некалькі альтэрнатыўных праектаў, але іх нават не разглядалі. Без дзяржэкпертызы, без узгаднення з Рэспубліканскім архітэктурна-горадабудаўнічым саветам пляцоўку ў цэнтры сталіцы Беларусі аддалі пад забудову братам Карычам.
Чаму? Бо браты?..

Ды Бог з імі, з Карычамі. Іх я разумею: ім тут не жыць. Таму – абы ўрваць... Але не магу я ўцяміць: што гэта за тутэйшыя людзі, якія ўсё гэта зацвярджаюць, дазваляюць? Знявечваюць горад. Ці ім таксама тут не жыць?..
А дзецям іх? Унукам?..

Я не ведаю нікога з прыватнага ўнітарнага прадпрыемства "Рэві Тар Інвест", ад якога кампанія братоў Карычаў патрабуе знесці аб'екты нерухомасці каля выхадаў станцый метро "Усход", "Пушкінская" і "Каменная Горка". Магчыма, і яны не святыя, бо за так у наш час такія «аб'екты нерухомасці» (месцы хуткага харчавання) каля метро не паставіш. Карупцыя - адна з найсур'ёзных праблем, але зараз размова не пра гэта. Размова пра тое, што мы, людзі, якім тут жыць, бачым, як пануе самаўпраўства, валадарыць беззаконне, і маўчым, бо яно датычыць нейкага "Рэві Тар Інвесту", а не нас. Але гэта толькі сёння – не нас, не вас, а заўтра…

«Нам ёсць што губляць!» – казалі мне нашы бізнесоўцы, прадпрымальнікі, калі я вінаваціў іх у адсутнасці грамадзянскай пазіцыі, пасіўнасці, папікаў у пудлівасці. Што ж, згодны: у вас ёсць тое, што можна згубіць. А ў іншых?.. Мне губляць няма чаго? Ці не выдадзеныя праз пераслед кнігі, згубленыя раманы, паэмы – нішто ў параўнанні са згубленым вамі рублём?..

Зрэшты, пакуль вы губляеце драбязу. А можаце згубіць усё, калі дапусціце, каб вашых калегаў па бізнесе нахабна пазбавілі ўласнасці. Бо справа тут не ў прыватным выпадку з прыватнай кампаніяй, а ў прынцыпе. Бо недатыкальнасць уласнасці (як і жыцця) – падмурак, на якім будуецца і стаіць любая прававая дзяржава. Усё, што будзе збудавана, пастаўлена не на такім падмурку, знясе ветрам. Як пыл.

Недатыкальнасць уласнасці – норма, адыход ад якой прыводзіць да катастоф. І ўлада ў любой нармальнай дзяржаве выбіраецца народам дзеля таго, каб яна захоўвала (як асноўны закон!) гэтую норму. Нікому не дазваляла яе парушаць. Калі ж улада сама яе парушае, у такім разе гэта не ваша, не наша ўлада.
Тады чыя?..

СВАЯ ДЗЯРЖАВА - СВАЯ ЦАРКВА 10.09.2018

“Раскол сусветнага праваслаўя!.. Подласць!.. Вераломства!..” Такое адчуванне, нібы Канстанцінопаль адмяняе Бога, а не пачынае імплементацыю пастановы Сінода Усяленскага Патрыярхату аб аўтакефаліі Украінскай Праваслаўнай Царквы. Што папросту азначае, што незалежная ўкраінская дзяржава будзе мець незалежную ад Масквы ўкраінскую царкву.


«Так не можа быць! Мы больш за 1000 гадоў у адным лоне!..» - лемантуюць маскоўскія іерархі. Дык вось можа быць. Больш за тое: так быць павінна і так будзе! Бо тое лона падобнае да загона. Бо без сваёй царквы немагчыма збудаваць сваю дзяржаву. І істэрычнасць рэакцыі РПЦ (што можна прачытаць як Рускай Праваслаўнай Царквы, так і рускага праваслаўнага цара) на дзеянні Кіева і Канстанцінопаля толькі сцвярджае гістарычнасць падзеі. А заявы кшталту: “Мы аддзелемся! Мы разарвем адносіны з Канстынцінопалем! Мы створым свае епархіі ў Турцыі!..” – толькі паскараюць даволі складаны працэс надання аўтакефаліі, робяць яго незваротным.

Раней ці пазней, калі мы насамрэч хочам мець суверэнную краіну, ступіць на гэты шлях Беларусь. Без сваёй царквы, без беларускага Бога нам незалежнай беларускай дзяржавы не стварыць. Без гэтага марнымі будуць усе нашы высілкі, усе прынесеныя ахвяры. “Что не довершил русский штык, довершит русский поп”. І Украіна, якая праз усю гісторыю ідзе на крок паперадзе нас, зноў дае прыклад, паказвае, якім шляхам ісці, каб не быў ён марным.


А Расія зноў пагражае Украіне караю. Але пасля істэрычных заяў, да якіх змусіў Крэмль кіраўніцтва РПЦ, любыя крокі, якія б ні зрабіла Масква, ці ўчыніць яна “сусветны” раскол, ці, адумаўшыся, забудзецца на свае пагрозы, будуць памылковымі. І прычына гэтаму адна: звычка дзейнічаць нахрапам, ламаць праз калена. Маўляў: “Хто такі той патрыярх Варфаламей? Колькі ў яго дывізій?..”

Часы такіх падыходаў, такога разумення светаўладкавання скончыліся. Але людзі, якія адсочваюць час па гадзінніку на Спаскай вежы Крамля, гэтага не заўважылі. І ў тым бяда, у тым драма сённяшняй Расіі.


Свая дзяржава - свая царква 10.09.2018

“Раскол сусветнага праваслаўя!.. Подласць!.. Вераломства!..” Такое адчуванне, нібы Канстанцінопаль адмяняе Бога, а не пачынае імплементацыю пастановы Сінода Усяленскага Патрыярхату аб аўтакефаліі Украінскай Праваслаўнай Царквы. Што папросту азначае, што незалежная ўкраінская дзяржава будзе мець незалежную ад Масквы ўкраінскую царкву.


«Так не можа быць! Мы больш за 1000 гадоў у адным лоне!..» - лемантуюць маскоўскія іерархі. Дык вось можа быць. Больш за тое: так быць павінна і так будзе! Бо тое лона падобнае да загона. Бо без сваёй царквы немагчыма збудаваць сваю дзяржаву. І істэрычнасць рэакцыі РПЦ (што можна прачытаць як Рускай Праваслаўнай Царквы, так і рускага праваслаўнага цара) на дзеянні Кіева і Канстанцінопаля толькі сцвярджае гістарычнасць падзеі. А заявы кшталту: “Мы аддзелемся! Мы разарвем адносіны з Канстынцінопалем! Мы створым свае епархіі ў Турцыі!..” – толькі паскараюць даволі складаны працэс надання аўтакефаліі, робяць яго незваротным.

Раней ці пазней, калі мы насамрэч хочам мець суверэнную краіну, ступіць на гэты шлях Беларусь. Без сваёй царквы, без беларускага Бога нам незалежнай беларускай дзяржавы не стварыць. Без гэтага марнымі будуць усе нашы высілкі, усе прынесеныя ахвяры. “Что не довершил русский штык, довершит русский поп”. І Украіна, якая праз усю гісторыю ідзе на крок паперадзе нас, зноў дае прыклад, паказвае, якім шляхам ісці, каб не быў ён марным.


А Расія зноў пагражае Украіне караю. Але пасля істэрычных заяў, да якіх змусіў Крэмль кіраўніцтва РПЦ, любыя крокі, якія б ні зрабіла Масква, ці ўчыніць яна “сусветны” раскол, ці, адумаўшыся, забудзецца на свае пагрозы, будуць памылковымі. І прычына гэтаму адна: звычка дзейнічаць нахрапам, ламаць праз калена. Маўляў: “Хто такі той патрыярх Варфаламей? Колькі ў яго дывізій?..”

Часы такіх падыходаў, такога разумення светаўладкавання скончыліся. Але людзі, якія адсочваюць час па гадзінніку на Спаскай вежы Крамля, гэтага не заўважылі. І ў тым бяда, у тым драма сённяшняй Расіі.


Страницы: 1 2 3 4 5 ... 22 След.
Читать другие новости

Уладзiмiр Някляеў

Внимание! Материалы в разделе «Блоги» отражают исключительно точку зрения автора. Точка зрения редакции «Белорусского партизана» может не совпадать с точкой зрения автора. Редакция не модерирует и следовательно, не несет ответственности за достоверность и толкование приведенной информации и выполняет исключительно роль носителя.