АКТУАЛЬНЫЯ ТЭМЫ:

Казакевіч: Улады хочуць раскалоць пратэстны электарат, знізіць увагу да Бабарыка

Па выніках праверкі ЦВК подпісаў прэзідэнцкую гонку працягваюць 5 альтэрнатыўных кандыдатаў. Чаму ўлады выключылі з яе Цапкала і якія галоўныя інтрыгі цяпер нясуць выбары, "Беларускаму партызану" патлумачыў дырэктар інстытута "Палітычная сфера" Андрэй Казакевіч.


Казакевіч: Улады хочуць раскалоць пратэстны электарат, знізіць увагу да Бабарыка
- Чаму, на ваш погляд, пасля праверкі подпісаў Бабарыка ў кампаніі застаўся, а Цапкала - не?

- Не зарэгістраваць самага папулярнага альтэрнатыўнага кандыдата - значыць, паставіць пад пытанне вынікі выбарчай кампаніі, яе легітымнасьць. І, напэўна, з пункту гледжання ўладаў на дзеяньні ў дачыненьні да Бабарыка рушыла ўслед занадта вялікая негатыўная рэакцыя з боку грамадства і Захаду.
Што тычыцца Цапкала, то, напэўна, яго вырашылі не рэгістраваць, каб не ўскладняць палітычную гульню. Выключаецца сітуацыя, калі які застаўся на волі кандыдат мог стаць дублёрам Бабарыка ці наадварот мог пачаць гуляць на яго, нават зняцца на яго карысць.

- За Бабарыкам прызналі сапраўднымі толькі 165 тысяч подпісаў - менш за палову пададзеных. Чаму?

- Мне здаецца, справа ў тым, што да самага апошняга моманту ўлады вырашалі, рэгістраваць яго ці не. Яны пакідалі магчымасць для двух варыянтаў рашэння. Таму і атрымалася такая дзіўная статыстыка.

- Чаму, на ваш погляд, далей прапусцілі Святлану Ціханоўскую, за якой, як лічыцца, стаіць актыўны пратэстны электарат?

- Думаю, зноў жа не ў апошнюю чаргу з-за міжнароднай рэакцыі. Але калі Бабарыка яшчэ захоўвае сур'ёзны палітычны патэнцыял, то з Ціханоўскі усё больш складана.
Страчаная дынаміка, якую набіраў Сяргей Ціханоўскі ў першы месяц кампаніі. Што зразумела: яго папулярнасць была вельмі цесна звязаная з асабістай актыўнасцю, выступамі і паездкамі па рэгіёнах.

Святлана Ціханоўская, відавочна, не будзе весці актыўную кампанію - для гэтага ў яго няма ані рэсурсаў, ні харызмы, ні жадання.

Напэўна, улады вырашылі, што небяспекі яна не нясе. Тым больш, што значная колькасць актывістаў, якія па ўсёй краіне падтрымлівалі Ціханоўскага, былі альбо арыштаваныя, альбо падвергнутыя іншым рэпрэсіўных мер.

- Вы сказалі, што Бабарыка захоўвае палітычны патэнцыял. Але ж ён знаходзіцца за кратамі, супраць яго вядзецца жорсткая прапагандысцкая кампанія.

- Ні арышт, ні іншыя дзеянні супраць Бабарыка не прывялі да яго дыскрэдытацыі ў вачах выбаршчыкаў. Магчыма, для некаторых нават наадварот - для іх Бабарыка стаў ахвярай несправядлівай сістэмы.
Вядома, ізаляцыя за кратамі значна скарачае яго магчымасці на выбарах. Але ўсё-ткі працягвае дзейнічаць яго каманда, а таксама жыве яго вобраз як чалавека, які ўяўляе рэальную альтэрнатыву.
Не ведаю, ці ёсць у Бабарыка патэнцыял для росту, але, па меншай меры, яго палітычны патэнцыял да выбараў захаваецца на цяперашнім узроўні. Месяц - не такі вялікі тэрмін, каб інфармацыйная хваля вакол Бабарыка сышла на нішто.

- Іншыя прэтэндэнты, якія прайшлі на думку ЦВК праверку подпісаў: Дзмітрыеў, Канапацкая, Чэрачань. Як думаеце, хто-небудзь сабраў з іх рэальныя 100 тысяч подпісаў?

- Мне здаецца, Дзмітрыеў і Чэрачань маглі сабраць. Сабралі ці не - не ведаю, гэта патрабуе вывучэння матэрыялаў.

Вынік Канапацкай выглядае, вядома, сумнеўна. Большасць экспертаў досыць скептычна ацэньваюць прыпісаны ёй вынік.

- Чаму, на ваш погляд, улады дапусцілі адразу 5 альтэрнатыўных кандыдатаў? Бо быў досвед 2010 года, калі шматкалонны апазіцыі, здаецца, выгады для ўлады не прынесла, хутчэй наадварот.

- Не пагаджуся. Асноўная мэта такога ходу - развеяць ўвагу і раскалоць электарат. Мне здаецца, у 2010 годзе гэта спрацавала, некаторыя зарэгістраваныя кандыдаты адзін аднаму заміналі. Падзеі Плошчы - гэта асобная гісторыя.

І падчас гэтай кампаніі ва ўладзе, відавочна, ёсць жаданне раскалоць пратэстны электарат, размыць ўвагу. Напрыклад, па дзяржаўных медыя можна акцэнтаваць увагу не на Бабарыку, а фармаваць іншую альтэрнатыву: ёсць Лукашэнка, і ёсць Канапацкая з трохі эпатажным іміджам - выбірайце.

Наяўнасць многіх альтэрнатыўных кандыдатаў дае ўладам больш магчымасцяў для манеўру.

- Якія галоўныя інтрыгі вы бачыце ў пакінутай часткі прэзідэнцкай кампаніі?

- Першая інтрыга: ці змогуць альтэрнатыўныя кандыдаты неяк кансалідаваць свае сілы, ці дойдзе да кааліцыйнай гульні - скажам, да зняцця астатніх на карысць аднаго.

Другая інтрыга: што будзе з феноменам Бабарыкі, колькі ён зможа сабраць галасоў з улікам арышту і немагчымасцю асабіста весці выбарчую кампанію. Мабыць, ён адзіны, хто можа разглядацца ў якасці рэальнай альтэрнатывы, яго электаральны патэнцыял як мінімум параўнальны з электаральных патэнцыялам дзеючага прэзідэнта.

Трэцяя інтрыга: што будзе з вулічнай актыўнасцю - ці будзе яе ўсплёск перад выбарамі, у дзень выбараў, пасля выбараў? Як насельніцтва адрэагуе на агучаны вынік?

Верагодна, улады будуць дзейнічаць традыцыйна, можна меркаваць, што не менш за 65% галасоў будзе зафіксавана за дзеючым прэзідэнтам.

Але могуць быць сюрпрызы і з боку ўлады. Гэтая кампанія - абсалютна непрадказальная, мы ўжо ўбачылі разбурэнне ўсіх звыклых сцэнарыяў апошніх двух дзесяцігоддзяў.


14:16 01/07/2020