АКТУАЛЬНЫЯ ТЭМЫ: Еўрапейскія гульні ў Мінску Выбары-2019 Змяненне Канстытуцыі Курапаты Беларусь-Расія Забойства Паўла Шарамета

Мастацтва няведання... ад якога залежыць выжыванне 29.12.2018


(1) Будзь на пасадзе прэзідэнта іншы (чым Лукашэнка) чалавек, пагроза для суверэнітэту была б большай.

Каб аргументавана гэта сцвердзіць, трэба было б вывучыць схільнасці і здольнасці каля 2 млн людзей, каторыя цягам апошніх дваццаці чатырох год спаўнялі фармальныя патрабаванні для балатавання на пасаду прэзідэнта. Нават калі б мы адкінулі значную частку тых, у выпадку каторых верагоднасць кандыдавання або перамогі блізкія "0", то і так засталася б настолькі вялікая колькасць зменных, што сцвердзіць хоць з якой-кольвечы надзейнасцю, якую палітыку ў справе суверэнітэту праводзілі б іншыя, практычна немагчыма. Мы папросту НЕ ВЕДАЕМ, як было б, калі б быў іншы.

(2а) Калі б была пагроза суверэнітэту, то толькі адзінкі выйшлі б па сваёй ініцыятыве (без загаду зверху) абараняць яго.
(2б) Калі б была пагроза суверэнітэту, то сотні тысяч выйшлі б па сваёй ініцыятыве (без загаду зверху) абараняць яго.

Па вялікім рахунку, гэтага мы таксама не ведаем. Адны спасылаюцца на цяперашнюю абыякавасць (напр. да Курапатаў) як падставу для прагнозу, што мала хто выйдзе ў выпадку пагрозы. Іншыя - на выпадкі з гісторыі, калі масавы ўздым адбываўся нечакана, пасля перыяду ўяўнай абыякавасці і пасіўнасці. Але што насамрэч гэтыя дзве спасылкі пацвярджаюць? Пацвярджаюць усяго толькі тое, што як першы варыянт (масавая абыякавасць), так і другі (масавы ўздым) магчымыя. А каторая з гэтых магчымасцяў ажыццявілася б - не ведаем.

Элімінацыя фальшывай веды мае каласальнае значэнне не толькі для інтэлектуальнага, але таксама для біялагічнага жыцця. Калі мы ведаем, чаго не ведаем, то маем шанец падрыхтаваць варыянт А, Б, В... у залежнасці ад патрэбы. Калі трываем у ілюзіях, альбо дазваляем шарлатанам уводзіць нас у зман, то тады можа чакаць нас лёс індыка... каторы таксама "ведаў", што ў нядзелю яго пакормяць (а не кінуць у суп).

Што рабіць са Статкевічам? 04.03.2018

Тое, што не будзе аднадумства ў справе спосабу святкавання БНР, няцяжка было прадбачыць. Раскол па пытанні ўзаемадзеяння з аўтарытарнай уладай - гэта, можа быць, непрыемная, але нармальная з'ява. Будзь то Беларусь, будзь то аналагічная сітуацыя ў іншай краіне - такія расколы заканамерныя. У свой час у Літве быў раскол вакол стасунку да перабудовы Гарбачова (прагматычны Саюдзіс контра бескампрамісныя ідэалісты), у Польшчы - у справе "Круглага стала" 1989 г. ігд. Наіўнасцю было б думаць, што ў Беларусі пасля 20 год кансалідаванай "барацьбы з рэжымам" раптам паўстане ў апазіцыі кансэнсус наконт святкавання Дня Волі ў хаўрусе з уладамі (у нейкім сэнсе на правах улады). З 95% праўдападобнасці можна было адгадаць, што раскол - у той ці іншай форме - паўстане.

Але я б не драматызаваў гэты раскол, што зараз адбываецца паміж Кастусёвым-Дашкевічам-Пальчысам-Белавусам і Статкевічам-Сіўчыкам. Так, ён непрыемны і неканструктыўны, і я ў душы хацеў бы, каб яго не было. Але ніякай тут катастрофы няма. Мы не можам паўплываць на факт расколу, але можам паўплываць на яго наступствы. Лепш падумаць, як зрабіць так, каб пры ўсім гэтым былі мінімальныя рызыкі для нацыянальнай ідэі і яе прыхільнікаў. Маральнае ацэнка - што ж, яна мае права быць, але не варта губляць на яе ўсю сваю энэргію. Лепш пусціць гэту энэргію на спраджэнне такога сцэнару (або такіх сцэнараў), які змякчыў бы эфект гэтага расколу.

У будучым варта загадзя ўлічваць праўдападабенства расколаў у аналагічных сітуацыях. Бо яны будуць цягам усяе далейшай гісторыі рэжыму. А пасля змены ўлады яны, хутчэй за ўсё, яшчэ больш інтэнсіфікуюцца. Я перакананы, што будуць, напрыклад, зацятыя спрэчкі наконт таго, наколькі глыбока і асновасяжна дэмантаваць спадчыну Лукашэнкі. І на такія выпадкі варта мець нешта больш у запасе, чым набор пропаведзяў наконт таго, наколькі кепска сварыцца і наколькі важна не сварыцца.

чытаць іншыя навіны