АКТУАЛЬНЫЯ ТЭМЫ: Выбары-2019 Змена ўраду Атака на СМІ Мінздраў: карупцыя Курапаты Пенсійная рэформа Забойства Паўла Шарамета

Зміцер Дашкевіч: Мне ўпершыню стала сорамна, што я пратэстант

Зміцер Дашкевіч: Мне ўпершыню стала сорамна, што я пратэстант
05.09.2018
Калі пачалося сёлетняе супрацьстаяньне ў Курапатах, дзе-нідзе назвалі яго выпрабаваньнем для ўсяго беларускага народу

Шчыра сказаць, мне вельмі хацелася б, каб яно так і было. Але народ, здаецца, шчэ не ачухаўся з літаргічнага сну. Курапаты, як было кімсьці слушна заўважана, гэта іспыт найперш не грамадзтва, а эліты. Бо з каго перадусім будзе спытана гісторыяй з рабацягі МТЗ ці з кіраўніка дэмакратычнай партыі? З каго за дзеяньне ці бяздзеяньне Бог спытае перадусім, з бабулькі, якая па нядзелях у храм ходзіць ці з кіраўніка царквы?

Здавалася б, Курапаты — сама тое месца, каб усім згуртавацца, узьняць голас — і перамагчы. Бо калі яшчэ сітуацыю аднолькава ацэньвалі і Андрэй Дынько (рэдактар незалежнай Нашай Нівы), і Мікалай Чаргінец (кіраўнік прадзяржаўнага пісьменьніцкага саюзу), якія ва ўнісон заяўляюць, што Курапаты — сьвятое месца для ўсяго беларускага народу, а кабак каля нацыянальнага нэкропалю — ганьба, — калі і па якой тэме мы яшчэ сустрэнем такое аднадумства правых і левых, нашых і вашых? Ніколі і нідзе не сустрэнем.

Таму ў Курапатах церпяць тое, што ў іншым месцы цярпець ня стануць. Курапаты — адзінае месца, дзе я дзень трымаю бел-чырвона-белы сьцяг — і ня маю за гэтага ніводнага пратакола, а ўвечары не з валацугамі акрэсьцінскім смуродам дыхаю, а дзетак дома спаткі ўкладваю.

Падавалася б, любая здаровая грамадзкая ці палітычная сіла павінна усімі рукамі ўчапіцца за гэтую магчымасьць, стаць ля Курапатаў, каб сотні, а тое і тысячы беларусаў бачылі з кальцавой у тваіх руках забаронены, але высока ўзьняты нацыянальны сьцяг. Замест гэтага мы маем заяву партыі нацыянальных інтарэсаў пра тое, што яна сыходзіць з Курапатаў.

Адзін хрысьціянін сказаў мне: «Курапаты-2018 — гэта рэквіем па ўсёй беларускай апазіцыі». Яно і сапраўды, калі падумаць, сьпісы ў мін’юст усе падаюць на тысячу а тое і некалькі тысяч актывістаў, але ў Курапатах стаіць па некалькі чалавек, а некаторыя партыі нікога знайсьці ня могуць на абарону «сьвятога для ўсяго народу месца». Але я запярэчыў, бо Курапаты — гэта рэквіем па ўсёй беларускай (альтэрнатыўнай) эліце, ці па ўсёй інтэлігенцыі — назавіце гэта як заўгодна.

Перадусім мяне дзівіць пазітыя тых, хто, па іхным уласным вучэньні, павінен несьці сьцяг Праўды. Я пра царкву Хрыстову. Паводле Бібліі кроў нявінна забітых, ад крыві Авеля, штодня крычыць да Бога. У апошняй кнізе Бібліі, Адкрыцьці Яна, нявінна забітыя праведнікі галосяць: «Дакуль, Уладару Сьвяты і Праўдзівы, ня судзіш і ня помсьціш за кроў нашу жыхарам зямлі?» (Адкр. 6:10). І ці мала гэтай нявіннай крыві крычыць з Менскіх, віцебскіх і іншых Курапатаў па ўсёй Беларусі? Шмат. Але царква маўчыць.

Праваслаўная царква, якая мае выключныя пазыцыі ў Беларусі, выключна глуханямая. Адзінае што атрымалася — журналістам «Свабоды» ўзяць каментар у прэс-сакратара БПЦ Сяргея Лепіна, які асудзіў калякурапацкі кабак. Дзякуй яму за гэта! (Ягоную цытату мы надрукавалі ў новых буклетах, якія раздаюцца ў Курапатах і рэстаранах Зайдэса). Але ж гэта прыватнае выказваньне, а не пазіцыя мільённай праваслаўнай царквы. Чаму ж БПЦ глуха і нема да крыку крыві тысяч і тысяч нявінна забітых?

Спатрэбілася два месяцы супрацьстаяньня ў Курапатах, каб кіраўнік каталіцкага касьцёлу Кандрусевіч асудзіў кабак у Курапатах. Нізкі паклон яму за гэта! Але ці гэта ўсё, што можа зрабіць Касьцёл? Калі чытаеш гісторыю пра каталіцкіх герояў веры, такіх як Ежы Папялушка і Ян Павал ІІ, то зьяўляецца «ерытычная» думка, што зрабіць можна болей. Яўвіце, каб Кандрусевіч заклікаў вернікаў штонядзелю прыходзіць на малітву ў Курапаты, доўга пратрымаўся б бульбашжор ля Курапацкіх ямаў?

Але больш за ўсё мне, як пратэстанту, балела маўчаньне пратэстантаў. Я думаў, ладна праваслаўныя — пад ціскам Масквы і пятой галоўнакамандуючага, ладна каталікі — ім новыя касьцёлы трэба будаваць, але ж пратэстанты! — самой назвай пакліканы, каб заявіць пратэст беззаконьню. Я думаў, разьбяруцца праз месяц. Але нямыя. Думаў, разьбяруцца праз два. Але глухія. Думаў, разьбяруцца праз тры. І вось чытаю: подпіс усіх пратэстанцкіх япіскапаў Беларусі аб’яднаў зварот… — не, не пра Курапаты, — зварот да Лукашэнкі пра абарону ад ЛГБТ-прапаганды. Ведаеце, мне, — зьмешчанаму ва ўсе ЛГБТэшныя чорныя сьпісы «гамафобаў», як яны гэта называюць, — мне ўпяршой стала сорамна, што я пратэстант.

Безумоўна, і тут ёсьць важныя выключэньні. Сам я хаджу ў пратэстанцкую царкву, амаль усе чальцы якой некалькі разоў на тыдзень праводзяць у Курапатах і талокі, і малітвы, і мы ўсталёўвалі крыжы. Але ж гэта «голас лямантуючага ў пустыні». А вось кіраўнікі пратэстанцкія і царква дадуць фору ў глухасьці і немасьці нават праваслаўным пад расейкім патрыярхатам.

У гэтай сітуцыі ўпяршой шкада і Лукашэнку — не адну брыгаду сьледчых трэба сабраць, каб пашукаць у ягонай рэпрэсіўнай дзяржаве прапаганду ЛГБТ.

У сёньняшняй беларускай рэальнасьці прасіць абароны ад садоміі ды яшчэ і ў Лукашэнкі, гэта як… Гэта як у 1937-ым прасіць камуністаў расстрэльныя сьпісы пісаць без памылак. Гэта як 1943-ім прасіць нацыстаў медычнай дапамогі для габрэяў перад забойствам газавымі камерамі. Гэта як злачынец са зброяй залез у вашую хату, а вы заместа таго, каб бараніць сябе і дзіцёнка просіце злодзея: не лайся матам, бо гідка нам гінуць у такой непрыстойнай атмасферы.

Курапаты сёньня — гэта прызма, праз якую выяўляецца сутнасьць многіх сфер нашага грамадзтва. Магчыма, па нейкіх зь іх павінен прагучаць рэквіем. Нешта павінна памерці, каб потым уваскрэснуць.

паводле Наша ніва

Дата стварэння навіны 05.09.2018

Возврат к списку