АКТУАЛЬНЫЯ ТЭМЫ: Змена ўраду Атака на СМІ Мінздраў: карупцыя Курапаты Пенсійная рэформа Справа Федынiча Забойства Паўла Шарамета

Інвалід на 20%. У Беларусі групы інваліднасці вырашылі замяніць адсоткамі. Гэта добра ці дрэнна?

Інвалід на 20%. У Беларусі групы інваліднасці вырашылі замяніць адсоткамі. Гэта добра ці дрэнна?
05.01.2018
Міністр працы і сацыяльнай абароны Ірына Касцевіч паведаміла, што ў Беларусі вывучаецца магчымасць укаранення працэнтнай сістэмы вызначэння інваліднасці ў адпаведнасці з міжнароднай класіфікацыяй.

Разбіраемся разам з Сяргеем Драздоўскім (на здымку), кіраўніком Офіса па правах людзей з інваліднасцю, што гэта азначае.
"Працэнтная сістэма вызначэння інваліднасці нароўні з існуючай дазволіць падысці больш індывідуальна да кожнага інваліду з пункту гледжання аказання яму садзейнічання, прадастаўлення сацыяльных паслуг, а таксама ў працаўладкаванні", - цытуе Интерфакс кіраўніка Мінпрацы.

Сёння ў Беларусі выкарыстоўваюць пост-савецкую трехгрупповую сістэму для людзей з інваліднасцю (для дзяцей вылучаюць чатыры). Па словах Сяргея Драздоўскага, пытанне заключаецца ў наступным: наколькі гэтая мадэль дазваляе якасна і эфектыўна размяркоўваць дапамогу канкрэтнаму чалавеку, як ўлічваюцца яго патрэбы?

- У Беларусі склалася сітуацыя недастатковага уліку асаблівасцяў людзей з інваліднасцю і іх патрэбаў. Такая градацыя не дазваляе эфектыўна размяркоўваць магчымасці дзяржавы і грамадства, якія не бязмежныя, паміж канкрэтнымі людзьмі ў канкрэтных сітуацыях. Два чалавекі з першай групай інваліднасцю - гэта зусім розныя гісторыі з абсалютна рознымі падыходамі. У выніку, існуючая сістэма не ў належнай меры адпавядае патрэбам саміх людзей.

Эксперт адзначае, што падобная праблема існавала ў многіх краінах. Сусветная арганізацыя аховы здароўя ў 2001 годзе зацвердзіла Міжнародную класіфікацыю функцыянавання, дзе апісана інваліднасць як праблема ўзаемадзеяння паміж парушэннямі здароўя чалавека, навакольнымі бар'ерамі і яго уключэннем у працэсы жыццядзейнасці. Класіфікатар таксама максімальна падрабязна вызначыў усе бар'еры, усе віды сацыяльнага ўдзелу і парушэнняў здароўя.

Драздоўскі падкрэслівае: гэта глабальны дакумент на 600 старонках, які складана спрасціць да трох груп.

- Сёння ў нашай краіне ступень інваліднасці вызначаецца па 8 паказчыках (здольнасць да самастойнага перамяшчэння, здольнасць мець зносіны і гэтак далей). Кожная пазіцыя ацэньваецца ў працэнтах, затым яны складваюцца і ўтвараюць тую ці іншую групу. Адсоткі ў Беларусі ўжо выкарыстоўваюць, але ў недастатковай ступені.

Аб працэнтных вызначэнні інваліднасці мы казалі яшчэ 15 гадоў таму. Цяпер праект знаходзіцца на стадыі дзяржаўнага абмеркавання. Але, падкрэслю, што грамадскасць яшчэ не бачыла праект і не можа ацэньваць яго.

Эксперт упэўнены, пры ідэальнай рэалізацыі ініцыятывы мы зможам наблізіцца да ЗША ці Германіі. Але беларуская сітуацыя мае сваю спецыфіку.

- Большасць краін, уводзячы працэнтнае вызначэнне інваліднасці, арыентавалася на страхавой характар ​​узаемадзеяння з чалавекам, - кажа Драздоўскі. - Страхаванне належнай меры дазваляе ўлічваць, ацэньваць і кампенсаваць працэнты.

У Беларусі мы рызыкуем ўвесці працэнты, якія, хутчэй, будуць намінальна адпавядаць гэтым групам. Не маючы дастатковай інфраструктурнай падтрымкі. Ўвядзенне працэнтнай сістэмы вызначэння інваліднасці - гэта не проста перайменаванне на картках нумары групы інваліднасці на колькасць адсоткаў страты здароўя. Для нас значна важней памяняць інфраструктуру ўзаемадзеяння чалавека і дзяржавы на падставе гэтых працэнтаў.

Сяргей Драздоўскі адзначае, што стаўленне да людзей з інваліднасцю ў Беларусі змяняецца, але гэтыя перамены вельмі марудныя.

- Незадавальняльны стаўленне да інваліднасці захоўваецца, так як змены ў гэтай сферы не паспяваюць за зменамі ў грамадстве. Так, ёсць нядрэнныя пілотныя праекты па ўсталяванні інваліднасці, рэкамендацыі па рэабілітацыі. У той жа час ёсць пазіцыі, якія не змяняліся больш за 20 гадоў і сталі канкрэтным бар'ерам і пры працаўладкаванні, і ўдзеле ў іншых сферах жыцця. Тэмпы ўсіх змен вельмі марудныя.

У грамадскасці, экспертаў, людзей з інваліднасцю ёсць набор прапаноў, што трэба рабіць тут і цяпер, што неабходна старанна абмяркоўваць некалькі бліжэйшых гадоў.

- На жаль, да нашага меркавання не заўсёды прыслухоўваюцца, а з прапаноў выбіраюць найбольш простыя, якія ламаюць сістэму, калі вырываць іх з кантэксту.

Вось аналогія. Улада кажа, што робіць для калясачнікаў безбар'ернае асяроддзе. Якім чынам? Прымайстравалі шэраг поручняў і пафарбавалі прыступкі ў жоўты колер. Ці стаў ад гэтага аб'ект даступным? Канешне не. А ў справаздачу запісалі. І дзяржаўныя справаздачы таму ўтрымліваюць такія гіганцкія лічбы па адсоткавых выкананню мер безбар'ернага.

Мы вельмі асцярожна ставімся да фармулёвак. Што такое безбар'ернага? Безбар'ернае - гэта барацьба з бар'ерамі. А даступнасць - забеспячэнне доступу да рэалізацыі правоў сваіх грамадзян. У гэтым заключаецца прынцыповая розніца.

З апошняга інтэрв'ю міністра я асабіста не ўбачыў пацверджання, што мы маем падобную з міністэрствам разумеем неабходнасць змены парадыгмы стаўлення да чалавека з інваліднасцю. Чалавек павінен стаць суб'ектам адносін, пакуль жа ён з'яўляецца аб'ектам дапамогі, абароны, часцяком жалю і нават сегрэгацыі - выдалення з грамадства.
Сяргей Драздоўскі разам з тым прызнае, што 2017 год быў насычаны беспрэцэдэнтнымі формамі дыялогу і абмеркавання, ініцыятарам якіх было Міністэрства працы і сацыяльнай абароны.

- Утрымаць б гэты тэмп канструктыўнага і дэмакратычнага абмеркавання. Галоўнае, каб наша абмеркаванне вылівалася ў рашэнні і дзеянні, што, на жаль, можа быць і не так.

Соня АЛЯКСАНДРАВА, "Беларускі партызан"

Дата стварэння навіны 05.01.2018

Возврат к списку