АКТУАЛЬНЫЯ ТЭМЫ: Забруджаная нафта Харчовыя войны Курапаты Беларусь-Расія Выбары-2019 Забойства Паўла Шарамета

Шушкевіч: У Беларусі усталёўваецца капіталізм, але не хацелася б, каб гэта быў шлях Лацінскай Амерыкі

Шушкевіч: У Беларусі усталёўваецца капіталізм, але не хацелася б, каб гэта быў шлях Лацінскай Амерыкі
10.10.2017
Пра наступствы неадукаванасці палітыкаў, разлад у апазіцыі і тое, што нас чакае, першы кіраўнік незалежнай Беларусі Станіслаў Шушкевіч распавёў падчас канферэнцыі Reshape 2017 платформы «Ідэя».

Пра неадукаванасць палітыкаў і яе вынікі


— На пачатку 1990-х гадоў стартавыя ўмовы Беларусі былі лепшымі за ўмовы Польшчы, Літвы і некаторых іншых краін. А сёння сярэднестатыстычны заробак у Польшчы ў тры с паловай разы вышэйшы за беларускі.

Немагчыма, каб заробак у не занадта больш адукаванай і не больш добра арганізаванай Латвіі быў ў тры разы вышэйшы, чым у Беларусі, а ў самой Беларусі праца касіра, які скончыў тэхнікум, і выкладчыка універсітэта, які напісаў дысертацыю, ацэньвалася б аднолькава.

Бачна, што Беларусь выбрала эканамічна няправільны накірунак, які гарантуе толькі захоўванне існуючай ўлады.


У палітычных і дзяржаўных справах няма простых рашэнняў. Таму і кіраваць краінай павінны высокаадукаваныя людзі. У Беларусі з гэтым праблемы – бо ў многіх прэтэнзіі вялікія, а адукаванасць мізерная. Зараз робіцца не тое, што трэба рабіць у сітуацыі, у якой апынулася краіна. І прычына таму – агульная палітычная неадукаванасць, якая засталася, бо мы прыйшлі з таго краю, дзе паліталагічнай адукацыі не было.


Для развіцця дзяржавы яе палітыка павінна заўсёды карэктавацца. Гэтага не адбываецца ў Беларусі. Больш за тое, у краіне поўнасцю зліквідавана мясцовае самакіраванне. Сістэма, у якой больш высокі орган заўсёды выпраўляе рашэнні ніжэйшага, без раздзялення функцый, не можа быць эфектыўнай.

Бачна, што ў Беларусі пачынае усталёўвацца капіталізм, гэта больш прагрэсіўны лад, чым казарменны камунізм, але не хацелася б, каб гэты капіталізм пайшоў шляхам Лацінскай Амерыкі.


Пра разлад у апазіцыі

– Я не лез са скуры, каб Беларусь была парламенцкай рэспублікай. Ёсць каласальная колькасць прыкладаў, калі высокаадукаваныя рашучыя кіраўнікі дзяржаў маглі паскорыць працэс прагрэсіўнага рэфармавання краіны. У Беларусі ж з-за таго, што яна прэзідэнцкая рэспубліка, працэс прагрэсіўнага рэфармавання тармазіцца. 

І супраціву гэтаму няма, акрамя лозунгаў, што «мы выйдзем і будзем пратэставаць». Мы пратэсавалі. Што далей?

У апазіцыі няма аб’яднання, як няма і дарожнай карты дзеянняў. У беларускай апазіцыі таксама няма дэмакратычнага выхавання. Перад тым, як што-небудзь рабіць і раіць, трэба навучыцца падпарадкоўвацца. Вядомыя лозунгі кажуць, што рухавік дэмакратыі – гэта кампрамісы. Інакш развіваць дэмакратыю не атрымліваецца. У нашай жа краіне дзеля Беларусі людзі ў апазіцыі не робяць ніякіх саступак.

Галоўная праблема ў тым, што мы не здольныя аб’яднацца, каб вырашаць тыя пытанні, якія стаяць перад Беларуссю.


Пра ўласныя дасягненні

– Сваімі асабістымі вялікімі дасягненнямі я лічу Белавежскае пагадненне і вывад з тэрыторыі краіны ядзернай зброі.

Праз пагадненне аб стварэнні Садружнасці Незалежных Дзяржаў упершыню з 1794 года Расія подпісам Барыса Ельцына, а пасля ратыфікацыяй Думы, прызнала незалежнасць Беларусі.

Больш за тое, падзел Савецкага саюза, насуперак чаканням некаторых палітычных дзеячоў сусвету, удалося правесці без грамадзянскай вайны.


Але найвялікшае дасягненне ў 1990-х гадах – гэта вывад ядзернай зброі з тэрыторыі Беларусі. Бо яе наяўнасць на тэрыторыі краіны пагражала знішчэннем беарускай нацыі і нават Еўропы. Няўжо ж мы б выкарысталі яе, каб абараніцца ад магчымых агрэсараў?


Пра еўрапейскую дзяржаву для ўсіх


– Змены ў Беларусі адбудуцца, цяжка сказаць, колькі гэта патрабуе часу, але яны непазбежныя. Я б не хацеў толькі, каб яны былі рэвалюцыйнымі, бо мы ўжо нацярпеліся ад рэвалюцый. Трэба шукаць іншыя падыходы.

Гэта не простае пытанне, якое звязана з той жа адукацыяй. У краіне ёсць тыя, хто адстойвае тое, што мы – еўрапейцы, і тыя, хто адстойвае ідэю «рускага свету». Я праціўнік «рускага свету», бо лічу, што Расія не заслугоўвае таго, каб нешта дыктаваць Беларусі, ідэалагічна і філасофскі яна не тая краіна, з якой можна браць прыклад.

Наша задача – развіваць еўрапейскую дзяржаву для ўсіх. Тое ж, якой мае быць гэтая дзяржава, вырашаецца дэмакратычным прынцыпам – выбарамі.


І тут узнікае такое пытанне: беларусаў хваляць, што яны заўсёды выжывалі пры любых умовах, але трэба адрозніваць выжыванне ад пакорлівасці. У прынцыповых палітычных пытаннях пакорлівасці не можа быць, павінны быць кампраміс, узаемадзеянне паміж тымі структурамі, якія хочуць змены палітычнага ладу на больш дэмакратычны.

па інф. zautra.by


Дата стварэння навіны 10.10.2017
Падзяліцеся навіной з сябрамі

Возврат к списку