АКТУАЛЬНЫЯ ТЭМЫ: Мінздраў: карупцыя Курапаты Пенсійная рэформа ЧС-2018 Матулі 328:галадоўка Эканамічны крызіс Забойства Паўла Шарамета

Дырэктар Інстытуту Польскага ў Мінску: "Яму 84 гады, і ён асабіста будзе дырыжыраваць"

Дырэктар Інстытуту Польскага ў Мінску: "Яму 84 гады, і ён асабіста будзе дырыжыраваць"
07.10.2017
Распавядае Матэвуш Адамскі, дырэктар Інстытуту Польскага ў Мінску — установы з дыпляматычным статусам.

Як удалося прывезьці другі раз у Мінск усясьветна вядомага польскага кампазытара Кшыштафа Пэндэрэцкага? Чаму спэктакль «Урок каханьня. Гісторыя Касьцюшкі» пастаўлены на расейскай мове? Ці можна замежніку вывучыць беларускую мову без падручнікаў, «на слых»?

  

Пэндэрэцкі, 200 выканаўцаў і тубафоны ў «Сямі брамах Ерузаліму»

 

— 7 кастрычніка ў Менск прыедзе вядомы польскі кампазытар і дырыжор, прафэсар Кшыштаф Пэндэрэцкі. Ён быў у Менску ў 2013 годзе. Як удалося пры надзвычай напружаным графіку прывезьці яго ў Беларусь зноў?

 

— Каляндар, графік маэстра Кшыштафа Пэндэрэцкага сапраўды вельмі напружаны. І я вельмі шчасьлівы, што атрымалася запрасіць яго ў Менск, што ўсё ўдала супала. Была праведзеная вялікая арганізацыйная праца.

 

Фэстываль Юрыя Башмета — вельмі прэстыжная імпрэза, і для нас гэта гонар прадставіць самага славутага сучаснага польскага кампазытара. Яму 84 гады, і ён асабіста будзе дырыжыраваць.

 

— А прыадкрыйце таямніцу, якія яшчэ польскія зоркі будуць выступаць на менскай сцэне, якія творы будуць выконвацца?

 

— Прагучыць адна з самых вядомых араторый кампазытара «Сем брамаў Ерузаліму», якую Пэндэрэцкі напісаў да 3000-годзьдзя гораду. У гэтым творы кампазытар абʼяднаў кананічны тэкст са Старога запавету з музычнай мовай вялікага авангарду.

 

На сцэне мы ўбачым адначасова больш за 200 выканаўцаў, у тым ліку будуць выдатныя польскія салісты — Івона Хоса (сапрана), Караліна Сікора (сапрана), Ганна Любанска (мэца-сапрана), Пётар Навацкі (бас), Адам Здунікоўскі (тэнар) і Славамір Голянд. Саліраваць у канцэрце будзе піяніст Расьціслаў Крымер, арганізатар Міжнароднага фэстывалю Башмета. Зь беларускага боку выступяць таксама Дзяржаўны акадэмічны сымфанічны аркестар Беларусі, Дзяржаўная акадэмічная харавая капэла імя Шырмы і Камэрны хор. Таму гэта грандыёзны польска-беларускі праект.

 

Хачу яшчэ падкрэсьліць, што шматтонныя інструмэнты, якія называюцца тубафоны, былі спэцыяльна адлітыя для гэтай сымфоніі, іх даставяць з Польшчы ў Менск. Гэта таксама сьведчыць пра маштаб гэтай падзеі.

  

Польскі малюнак — у Гомлі, польскі плякат — у Віцебску

 

— Вы актыўна працуеце ня толькі ў Менску, але і ў рэгіёнах. Ведаю, што літаральна ў чацьвер адкрылася выстава ў Гомлі, на наступным тыдні рыхтуецца экспазыцыя ў Віцебску...

 

— Так, 5 кастрычніка ў палацы Румянцавых і Паскевічаў у Гомлі мы адкрылі выставу «Майстры польскага малюнку» з калекцый нашых партнэраў — Падляскага музэю ў Беластоку і Акруговага музэю ў Сувалках. Гэта ня так, што толькі ў Варшаве і ў Кракаве ёсьць цікавае, Беласток таксама важны пункт на мапе польскай культуры, польскіх музэйных фондаў. Абедзьве музэйныя ўстановы валодаюць адным з самых цікавых збораў графікі ў Польшчы. І мы маем прыемнасьць прадставіць 150 твораў мастацтва — працы славутых польскіх мастакоў XIX i XX стагодзьдзяў: Яна Матэйкі, Станіслава Ігнацыя Віткевіча, Альфрэда Веруш-Кавальскага, Максыміліяна Герымскага. Я вельмі рады, што мы прэзэнтуем гэтую калекцыю на паўднёвым усходзе Беларусі, у Гомлі.

 

На наступным тыдні ў віцебскім музэі Марка Шагала адкрыецца выстава плякатаў і графікі польскага мастака Рышарда Каі. Ён добра вядомы беларускай публіцы як плякаціст. Але яшчэ плённа працуе і як тэатральны сцэнограф.

 

Рышард Кая сам кажа, што ён «аматар кітчу, з кітчу чэрпае поўнымі жменямі». У Віцебску мы пакажам сэрыю ягоных плякатаў, выстава так і называецца: «Плякаты вельмі польскія». Да таго ж мастак асабіста будзе прысутнічаць на адкрыцьці, правядзе аўтарскую экскурсію па экспазыцыі.

 

 «Урок кахання. Гісторыя Касьцюшкі» прагучыць па-расійску

 

— 2017 год абвешчаны ЮНЭСКА годам Касьцюшкі. У чэрвені Інстытут Польскі разам з Акадэміяй навук Беларусі ладзілі навуковую канфэрэнцыю пра жыцьцё і барацьбу Тадэвуша Касьцюшкі. Якія цікавыя імпрэзы яшчэ рыхтуюцца?

 

— Да 200-годзьдзя з дня сьмерці нашага агульнага героя Тадэвуша Касьцюшкі ў Моладзевым тэатры Менску адбудзецца прэмʼера спэктакля па пʼесе Ганны Баярскай «Lekcja polskiego». Спэктакль будзе называцца «Урок каханьня. Гісторыя Касьцюшкі». Гэта таксама беларуска-польскі праект, на сцэне выступяць беларускія акторы, але рэжысэр польскі — Адам Вайтышка. Музыку напісаў сучасны польскі кампазытар Пётар Салябэр.

 

— А чаму спэктакль пра беларускага і польскага героя Тадэвуша Касьцюшку ставіцца на расейскай мове?

 

— Па-першае, увесь рэпэртуар Моладзевага тэатру — на расейскай мове. Але я адкажу так: добрую навіну пра агульнага нацыянальнага героя палякаў і беларусаў неабходна перадаваць усімі даступнымі і эфэктыўнымі спосабамі. Я перакананы, што варта данесьці яе таксама і да той часткі беларускага грамадзтва (а можа, перш за ўсё менавіта да яе), якая аддае перавагу зь дзьвюх дзяржаўных расейскай мове.

 

Я вельмі ўсьцешаны, што ўдалося дамовіцца з Моладзевым тэатрам, і разам мы ствараем такі цудоўны спэктакль.

 

Адчуваю ня толькі цікавасць да польскай культуры, але і адкрытасць да Польшчы

 

— У палітыцы экспэрты, дый звычайныя людзі, заўважаюць пацяпленьне беларуска-польскіх дачыненьняў. Вы распавялі пра плённае культурнае супрацоўніцтва. А ці заўсёды знаходзіце паразуменьне з афіцыйнымі беларускімі ўладамі? Ці лёгка яны прымаюць прапановы?

 

— Мы карыстаемся пацяпленьнем палітычных адносінаў. Гэта заўважна. Я вельмі ўсьцешаны, што прагрэс ёсьць. Але беларуска-польскія культурніцкія адносіны былі добрымі і эфэктыўнымі заўсёды. Я адчуваю ня толькі цікавасьць да польскай культуры з боку нашых партнэраў, мясцовых і рэспубліканскіх уладаў, але і адкрытасьць іх да Польшчы. Адчуваю таксама цікавасьць у прасоўваньні, папулярызацыі нашай агульнай спадчыны. І гэта вельмі важна.

 

Палякі і беларусы зьвязаныя стагодзьдзямі, у нас столькі супольнай спадчыны, агульныя героі, сумесная гісторыя! Ад гэтага немагчыма ўцячы.

 

— А ніколі не сутыкаліся з цэнзурай?

 

— У прынцыпе, такіх выпадкаў не было. Я ў Беларусі крыху больш за год, можа, чагосьці ня ведаю. Але думаю, што ўсё ж такі прэстыж такой установы, як Інстытут Польскі ў Менску, які працуе ўжо 24 гады, разуменьне асобаў, якія кіравалі Інстытутам Польскім, вопыт гэтых людзей у супрацоўніцтве зь беларускім бокам — галоўная прычына, чаму мы пазьбягалі скандалаў.

 

Адкрытасьць зь беларускага боку ёсьць. Я думаю, што ў любой справе мы можам дамовіцца, абапіраючыся на прынцыпы і правілы цывілізаванай дыскусіі, абмену думкамі і прапановамі. Я не магу сказаць ніводнага кепскага слова пра супрацу з уладамі ў галіне, якой я займаюся.

 

Наперадзе доўгі шлях да таго, каб зьмяніць вобраз Беларусі сярод палякаў

 

— А ці актыўна Беларусь арганізуе культурніцкія імпрэзы ў Польшчы? Там жа інстытуту, падобнага да вашага, няма? Ёсьць толькі Цэнтар беларускай культуры.

 

— Як адказаць вам дыпляматычна, з аднаго боку, і адначасова шчыра? Я думаю, што нашым беларускім калегам у Польшчы цяжэй працаваць. Насельніцтва ў Польшчы амаль у чатыры разы больш, і гэта адна з прычын.

 

Перад намі яшчэ доўгі шлях да таго, каб зьмяніць вобраз Беларусі сярод палякаў

Частка беларускай тэрыторыі была ў міжваенны час у межах Рэспублікі Польшча. Яшчэ ёсьць пакаленьне, якое добра памятае гэты час, ёсьць сувязі, ёсьць знакі гісторыі, ёсьць помнікі, ёсьць уяўленьне пра Польшчу — лепшае ў беларусаў, як мне здаецца, чым у палякаў пра Беларусь.

 

Перад намі яшчэ доўгі шлях да таго, каб зьмяніць вобраз Беларусі сярод палякаў. І гэтаму будзе спрыяць спрашчэньне візавага рэжыму. Гэта ўжо спрыяльны фактар. Палякі ўжо пачалі прыяжджаць часьцей у Беларусь і празь менскі аэрапорт, і праз Горадню. Я перакананы, што нам трэба на такім чалавечым узроўні лепш пазнаёміцца, мы ж суседзі. Палякі і беларусы жылі разам у адной дзяржаве — Рэчы Паспалітай, але нас гісторыя ў пэўны момант разьдзяліла. І гэтыя сувязі трэба нанова наладжваць. І дзеля гэтай справы я тут працую.

 

Адзіны замежны дыплямат у Мінску, які не валодае расійскай мовай

 

— Не магу не ўхваліць вашу цудоўную беларускую мову. Проста зачараваная, як дыпляматы так хутка вывучаюць беларускую мову! Некалі швэдзкі амбасадар Стэфан Эрыксан, цяпер Матэвуш Адамскі...

 

— Я павінен вам прызнацца ў адной рэчы. Гэта ня гонар, я не павінен гэтым ганарыцца. Але я, напэўна, адзіны замежны дыплямат у Менску, які не валодае расейскай мовай. Бываюць дзіўныя і нават сьмешныя сытуацыі ў зьвязку з гэтым.

 

Але я ніколі не займаўся па падручніках, вывучыў беларускую мову на слых і з чытаньня, у тым ліку матэрыялаў Радыё Свабода. Яшчэ ў мяне жонка зь Беларусі. Магчыма, гэта галоўная прычына, чаму так атрымалася.

 

У працы дыплямата я лічу самым важным ня толькі прафэсійную падрыхтоўку, ня толькі разуменьне і прасоўваньне інтарэсаў сваёй краіны, але і нароўні з гэтымі фактарамі — цікавасьць да краіны, у якой прыйшлося працаваць. А яна ў мяне вялікая.

па інф. радыё Свабода



Дата стварэння навіны 07.10.2017

Возврат к списку

cashback