АКТУАЛЬНЫЯ ТЭМЫ: Раскол праваслаўя Змена ўраду Атака на СМІ Мінздраў: карупцыя Курапаты Справа Федынiча Забойства Паўла Шарамета

Што за Тураўскі крыж, які загадаў аднавіць Лукашэнка?

Што за Тураўскі крыж, які загадаў аднавіць Лукашэнка?
17.06.2017
Найхутчэй, што крыж знік пры землятрусе 1230 года. Гэта быў магутны землятрус у Румыніі, магчыма, у 8 балаў, які дакаціўся да Турава.

Пятро Лысенка з рэканструкцыяй крыжа. Фота sb.by.

 Аляксандр Лукашэнка, наведваючы Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалагічны каледж у Хойніках, даў даручэнне Банку развіцця Сяргея Румаса аднавіць Тураўскі крыж.

«Гэтыя чатыры іконкі ў вучонага, які знайшоў іх. Яны захаваліся. Мы гатовыя выкарыстоўваць іх на крыжы, які мы адновім ў бліжэйшы час», — падкрэсліў Лукашэнка.

 

«Наша Ніва» паспрабавала разабрацца ў гэтым пытанні разам з доктарам гістарычных навук, найлепшым знаўцам гісторыі Турава Пятром Фёдаравічам Лысенкам. Тым самым гісторыкам, які знайшоў іконкі ў Тураве.

 

«Усе ведаюць пра крыж Еўфрасінні Полацкай, гэта самая славутая рэліквія беларуская. Усе ведаюць пра копію, якую стварыў у Брэсце Мікалай Кузьміч. Аднак у той самы час падобныя крыжы існавалі ва ўсіх епархіях. І свой епархіяльны крыж меў таксама Тураў, хай і не такі багаты, як полацкі.

 

Найхутчэй, што ён знік пры землятрусе 1230 года. Гэта быў магутны землятрус у Румыніі, магчыма, у 8 балаў, які дакаціўся да Турава. Той землятрус знішчыў у Кіева-Пячорскай лаўры ў Кіеве Успенскую царкву, Міхайлаўскую царкву. Быў пашкоджаны храм ва Уладзіміры. Тураўскі епархіяльны храм знаходзіўся на слабым падмурку, таму ён быў знішчаны цалкам.

У 1962 годзе падчас раскопак на тураўскім дзядзінцы мной былі знойдзеныя свінцовыя іконкі XII стагоддзя, на адной з якіх быў Кірыла Тураўскі. Я выказаў меркаванне, што яны могуць ад епархіяльнага крыжа, які быў знішчаны і пераламаны ў развалінах. Маю тэорыю ніхто не абверг.

 

Мы разам з сынам Фёдарам, калі ён яшчэ быў школьнікам, зрабілі рэканструкцыю гэтага крыжа. На добрую рэканструкцыю не было ні матэрыяльных сродкаў, ні магчымасцяў. Не знайшлі добрага спонсара. Аднак намі ўзноўлены крыж у натуральную велічыню. І калі крыж Кузьміча — гэта абсалютны навадзел, то ў нашым крыжы прысутнічаюць тыя самыя сапраўдныя іконкі ад даўняга крыжа», — дзеліцца ўражаннямі Пётр Лысенка.

Па словах Пятра Лысенкі, існуе яшчэ адзін крыж, які варта ўзнавіць у старажытным горадзе. Гэта — каменны крыж, які быў знойдзены пры раскопках на дзядзінцы ў Тураве ў 2004 годзе.

 

«Гэта крыж XVI стагоддзя, шэсць метраў увышыню. Калі памятаеце, то быў такі намеснік міністра культуры Градзюшка, які пасля наведвання Турава ў 2005 годзе даў загад закапаць той крыж. Мясцовы ж старшыня райвыканкама паслухаўся, нават археолагаў не выклікалі. Мы нават не ведаем, якім чынам засыпалі той крыж.

Магчыма, добра было б аднавіць абодва тураўскія крыжы», — падсумоўвае Пятро Фёдаравіч Лысенка.

 

 


Дата стварэння навіны 17.06.2017

Возврат к списку